Trang chủ / Đô thị / Giao thông

Thu phí trên cao tốc đầu tư công: Lo ngại phí chồng phí

Quý Nguyễn 20-10-2020 09:08
Kinhtedothi - Việc thu phí cao tốc đầu tư bằng ngân sách Nhà nước đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều, trong đó có vấn đề quan ngại về việc phí chồng phí.
Cao tốc TP Hồ Chí Minh - Trung Lương được đầu tư bằng ngân sách Nhà nước. Ảnh: Ngọc Thạch
Đường chất lượng cao nên phải thu phí?
Bộ GTVT vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị liên quan xây dựng Đề án thu phí trên các tuyến đường đầu tư bằng ngân sách Nhà nước, đặc biệt là một số dự án có yêu cầu cấp bách. Cụ thể, theo yêu cầu của Bộ GTVT, các Ban Quản lý dự án (QLDA) 7, Ban QLDA Thăng Long và Ban QLDA đường Hồ Chí Minh có trách nhiệm phối hợp với Viện Chiến lược và Tổng cục Đường bộ Việt Nam cung cấp hồ sơ dự án và chỉ đạo các đơn vị tư vấn dự án trong việc cung cấp thông tin, dữ liệu về những dự án theo yêu cầu của Viện Chiến lược. Vụ Tài chính, Vụ Kế hoạch - Đầu tư, Vụ Đối tác công - tư, Cục Quản lý xây dựng và Chất lượng công trình giao thông căn cứ chức năng, nhiệm vụ, chủ động phối hợp với Viện Chiến lược, Tổng cục Đường bộ Việt Nam trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Đề án.

Đề án sau khi hoàn thành sẽ được Bộ GTVT báo cáo Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung vào danh mục phí và lệ phí. Trước mắt, việc thu phí sẽ tập trung vào các đoạn tuyến cao tốc có sự lựa chọn khác cho người dân. Với các đoạn cao tốc đầu tư bằng ngân sách, Bộ GTVT sẽ xây dựng phương án thu phí để hoàn vốn cho Nhà nước, điều này cũng bảo đảm khả thi vì người dân có sự lựa chọn giữa đi cao tốc trả phí và đi đường bộ thông thường không trả phí. Lý giải cho chủ trương thu phí cao tốc đầu tư bằng ngân sách, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho rằng, theo quy định của Luật Giao thông đường bộ 2008, đường đầu tư bằng ngân sách không thu phí.
Nhưng trên thực tế, lâu nay, ngân sách chỉ sử dụng đầu tư các tuyến quốc lộ cơ bản, còn đường cao tốc là đường chất lượng cao khác hẳn với những tuyến quốc lộ cơ bản nên dù đầu tư bằng ngân sách thì Nhà nước cũng cần thu hồi vốn để tái đầu tư. Ông Nguyễn Ngọc Đông dẫn giải, đường cao tốc có chất lượng cao, phương tiện lưu thông nhanh hơn, an toàn hơn, hao tốn nhiên liệu ít hơn thì người dân có lợi hơn nên phải trả thêm phí. Cũng giống như trong lĩnh vực y tế, Nhà nước đầu tư xây bệnh viện để cung cấp dịch vụ y tế cơ bản, còn bệnh viện kết hợp huy động vốn tư nhân để đầu tư dịch vụ cao và thu phí cao hơn, người bệnh có quyền lựa chọn sử dụng dịch vụ cao hoặc không. Như thế, thu phí cao tốc đầu tư bằng ngân sách sẽ không xảy ra phí chồng phí.

Cần cân nhắc thật kỹ

Trao đổi với phóng viên Kinh tế & Đô thị, PGS.TS Ngô Trí Long – nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) khẳng định, thu phí cao tốc đầu tư bằng ngân sách Nhà nước sẽ khiến phí chồng phí. Người dân đang phải trả nhiều loại phí trên đầu phương tiện như phí bảo trì đường bộ, lệ phí trước bạ. Theo PGS.TS Ngô Trí Long, ngân sách Nhà nước vốn là tiền thuế do người dân nộp. Do đó, khi cao tốc đầu tư bằng ngân sách Nhà nước cũng đồng nghĩa với việc người dân đã đóng góp để xây tuyến đường đó. Do đó, Nhà nước đầu tư cao tốc mà thu phí là bất hợp lý, sẽ xảy ra phí chồng phí. Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định không thu phí với những tuyến đường đầu tư công là rất đúng đắn và không nên thay đổi.

Trong khi đó, TS Nguyễn Xuân Thủy – chuyên gia giao thông cho rằng, việc thu phí cao tốc đầu tư bằng ngân sách cần phải đảm bảo đủ 3 nguyên tắc. Thứ nhất, tuyến đường thu phí không phải đường độc đạo, tức người dân có quyền lựa chọn khác để đi. Thứ hai, mức phí và thời gian thu phí phải phù hợp và thấp hơn so với những tuyến đường đầu tư bằng hình thức BOT. Thứ ba, thu phí phải được thực hiện bằng hình thức tự động không dừng để đảm bảo tính công khai, minh bạch. “Nếu đảm bảo được các nguyên tắc này, có thể xem xét thu phí tại những cao tốc đầu tư bằng ngân sách. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng đề án, kế hoạch chi tiết cho việc này, Bộ GTVT và các cơ quan liên quan phải nghiên cứu, tính toán thật kỹ để đảm bảo quyền lợi cho người dân, tránh tình trạng phát sinh tiêu cực, khiến người dân bất bình, mất niềm tin như đối với các dự án BOT giao thông trong thời gian qua” – TS Nguyễn Xuân Thủy khẳng định.
Mức phí đối với cao tốc đầu tư bằng ngân sách phải phù hợp với chất lượng dịch vụ, đồng thời không được vượt quá lợi ích thu được và khả năng chi trả của người sử dụng. Bên cạnh đó, số tiền thu được phải sử dụng để bảo trì và tái đầu tư.

PGS.TS Nguyễn Đình Thám - nguyên Trưởng Bộ môn Công nghệ và Xây dựng, Đại học Xây dựng

TAG: thu phí ngân sách nhà nước cao tốc đầu tư công phí chồng phí
 
Tin khác
Thời tiết những ngày diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII diễn biến ra sao?
Thời tiết những ngày diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII diễn biến ra sao?
Kinhtedothi - Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia vừa phát đi bản tin thời tiết đặc biệt phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, diễn ra từ ngày 25/1 - 2/2/2021. Trong đó, khu vực Hà Nội, đêm và sáng sương mù, chiều không mưa, nhiệt độ dao động 16 - 24 độ C.
Chất lượng không khí Hà Nội sáng 22/1 chạm ngưỡng rất xấu
Chất lượng không khí Hà Nội sáng 22/1 chạm ngưỡng rất xấu
Kinhtedothi - Theo kết quả quan trắc chất lượng tại 34 trạm trên địa bàn TP Hà Nội ngày 22/1/2021, chỉ số AQI chạm ngưỡng rất xấu. Thực trạng chất lượng không khí (CLKK) bắt đầu ảnh hưởng nghiêm trọng hơn tới sức khỏe của mọi người, khuyến cáo người dân hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời.
Quận Hoàng Mai ra quân đợt cao điểm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông dịp Tết Nguyên đán
Quận Hoàng Mai ra quân đợt cao điểm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông dịp Tết Nguyên đán
Kinhtedothi - Sáng 22/1, UBND quận Hoàng Mai tổ chức lễ phát động ra quân Năm an toàn giao thông 2021 và đợt cao điểm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông Tết Nguyên đán Tân Sửu, lễ hội Xuân 2021.
Transerco khai thác 4 tuyến buýt mới từ tháng 2/2021
Transerco khai thác 4 tuyến buýt mới từ tháng 2/2021
Kinhtedothi - Từ ngày 1/2/2021, Tổng công ty Vận tải Hà Nội - Transerco sẽ triển khai vận hành, khai thác mới 4 tuyến buýt số: 66, 67, 115 và 116.
Ba Vì giải tỏa nhiều điểm nóng giao thông
Ba Vì giải tỏa nhiều điểm nóng giao thông
Kinhtedothi - Thực hiện theo Kế hoạch số 297/KH-BATGT của Ban ATGT huyện Ba Vì, các lực lượng chức năng đã triển khai giải tỏa vi phạm lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, hành lang dọc Quốc lộ 32.
Xây dựng hạ tầng đô thị: Ưu tiên dự án có giải pháp công nghệ
Xây dựng hạ tầng đô thị: Ưu tiên dự án có giải pháp công nghệ
Kinhtedothi - Quá trình đô thị hóa đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường sống, vì vậy phát triển đô thị theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu đem đến cho người dân môi trường sống an toàn; ô nhiễm không khí, đất, nguồn nước được kiểm soát theo tiêu chuẩn, đồng thời vẫn tạo điều kiện phát triển kinh tế là mục tiêu lớn của Chính phủ.
[Làm mới cảnh quan, môi trường đô thị: Nhìn từ khu đô thị Pháp Vân – Tứ Hiệp] Bài cuối: Khi người dân đồng thuận
[Làm mới cảnh quan, môi trường đô thị: Nhìn từ khu đô thị Pháp Vân – Tứ Hiệp] Bài cuối: Khi người dân đồng thuận
Kinhtedothi - Điều gì đã khiến cho người dân chung cư Nơ 5 đồng thuận bỏ ra hàng chục triệu đồng, cùng nhau cải tạo khu vực sinh hoạt chung? Liệu bài học này có thể nhân rộng ra khắp khu đô thị (KĐT) Pháp Vân - Tứ Hiệp và các KĐT khác không?
Thời tiết hôm nay 22/1: Hà Nội trời rét, có mưa và sương mù
Thời tiết hôm nay 22/1: Hà Nội trời rét, có mưa và sương mù
Kinhtedothi - Hôm nay (22/1), khu vực Hà Nội nhiều mây, có mưa vài nơi, sáng có sương mù. Sáng và đêm trời rét. Nhiệt độ thấp nhất 15 - 17 độ C. Nhiệt độ cao nhất 19 - 21 độ C.
Hà Nội: Xe ô tô lật ngửa sau khi đâm vào dải phân cách trên cầu Vĩnh Tuy
Hà Nội: Xe ô tô lật ngửa sau khi đâm vào dải phân cách trên cầu Vĩnh Tuy
Kinhtedothi - Một chiếc ô tô con màu trắng khi đang lưu thông trên cầu Vĩnh Tuy đã đâm vào dải phân cách khiến giao thông bị tê liệt.
TP Hồ Chí Minh: Cấm xe hàng loạt tuyến đường trung tâm phục vụ Tết Nguyên đán 2021
TP Hồ Chí Minh: Cấm xe hàng loạt tuyến đường trung tâm phục vụ Tết Nguyên đán 2021
Kinhtedothi - Nhiều tuyến đường ở trung tâm TP Hồ Chí Minh sẽ bị cấm xe lưu thông để phục vụ Lễ hội Đường Hoa, Lễ hội Đường Sách Tết Tân Sửu – 2021.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn: Tăng cường công tác quản lý hoạt động vận tải
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn: Tăng cường công tác quản lý hoạt động vận tải
Kinhtedothi - Chiều 21/1, Sở GTVT Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác thi đua khen thưởng năm 2020 và phát động thi đua năm 2021. Tham dự và chỉ đạo Hội nghị có Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn.