Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Tiếng tơ trong lòng Hà Nội

Lại Tấn 04-12-2019 08:39
Kinhtedothi - Nhằm quảng bá, lưu giữ những nét đẹp của nghề truyền thống, trong tháng 12, Ban Quản lý phố cổ Hà Nội đã tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa chủ đề "Tiếng tơ" với nhiều nội dung đa dạng. Nổi bật là không gian trưng bày nghề dệt lụa truyền thống của xã Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, Hà Nội).

Lê Minh Hằng (8 tuổi) thực hành cách lấy tơ sen. Ảnh: Lại Tấn.

Câu chuyện về tiếng tơ

Những ngày này, con phố Đào Duy Từ (Hoàn Kiếm, Hà Nội) trở nên lung linh hơn bởi hàng trăm chiếc khung cửi và đèn lồng được thắp sáng. Xung quanh con phố nhỏ, người dân Thủ đô rỉ tai nhau câu chuyện về tiếng tơ và nghề dệt truyền thống, về triển lãm trưng bày tại Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ (50 Đào Duy Từ). Tại địa chỉ văn hóa này, du khách trong nước và quốc tế được tận mắt chứng kiến hàng trăm con tằm nhả tơ, kéo kén kết thành những tấm thảm bông phẳng mịn, bền chắc tự nhiên mà không kỹ thuật dệt nào của con người có thể sánh kịp.

Đến triển lãm “Câu chuyện về tiếng tơ”, Youta (quốc tịch Bỉ) tò mò với hình ảnh những kén tằm vàng ươm. “Tôi ngạc nghiên khi người Việt Nam có thể nuôi, điều khiển những con tằm để tạo ra nguyên liệu, sử dụng trong dệt may” - Youta chia sẻ.

Sen vốn là loài cây khá phổ biến, mang đậm nét văn hóa Việt Nam. Nếu làm lụa bằng tơ sen sẽ tạo nên một sản phẩm hết sức đặt biệt và tạo thêm thu nhập cho người làm nghề dệt.

Nghệ nhân Phan Thị Thuận

Ít ai biết rằng, những năm 70 của thế kỷ trước, dâu tằm bị thất sủng, nhà máy ươm tơ Mỹ Đức bỏ thu mua kén, hợp tác xã chặt phá toàn bộ diện tích trồng dâu chuyển sang trồng lúa, hàng loạt thợ bỏ nghề. Thương con tằm “không nơi nương tựa”, một số người dân Phùng Xá âm thầm gây dựng lại nghề. Ngày ngày, họ đạp xe hơn 20km đi xin lá dâu ở nông trường Thanh Hà, tỉnh Hòa Bình về cho tằm ăn. Từ đó, nghề trồng dâu nuôi tằm khởi sắc, bắt đầu phục hồi. Đặc biệt, năm 2012, nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận (xã Phùng Xá) lần đầu tiên làm được sản phẩm chăn tơ do tằm tự dệt. Từ sản phẩm này, bà đã cho ra đời nhiều tấm chăn, các loại gối chất lượng cao được xuất khẩu sang Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc và các quốc gia châu Âu.

Cũng tại triển lãm, bên cạnh việc xem các sản phẩm thủ công từ sợi tơ của làng nghề Phùng Xá, du khách còn được tận mắt chứng kiến “nghệ nhân nhí” Lê Minh Hằng (8 tuổi) trình diễn cách làm sợi tơ từ hoa sen. Để lấy được tơ sen, đòi hỏi người làm phải cẩn thận, dùng dao khứa xung quanh cuống sen, rồi dùng tay vặn và kéo tơ, đồng thời lăn tay miết cho tơ tròn lại. Nếu cắt quá sâu, tơ sen sẽ bị đứt. Có thể nói, làm tơ từ cuống sen chính là một trong những sáng tạo tuyệt vời của người dân xã Phùng Xá.

Trẻ em trải nghiệm cách tằm dệt sợi tự nhiên tại triển lãm Câu chuyện về tiếng tơ. Ảnh: Lại Tấn

Phát triển nghề truyền thống

Năm 2016, Bộ KH&CN đã đồng ý cho Viện Kinh tế sinh thái thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thử nghiệm mô hình sản xuất sợi từ cuống lá sen” với sự hợp tác của Myanmar. Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận đã được chọn để phối hợp thực hiện đề tài. Với đam mê và luôn muốn chinh phục những điều mới mẻ, bà Thuận bắt tay vào làm thử.

Ban đầu, ngay cả gia đình cũng không tin bà Thuận có thể làm lụa tơ sen thành công, nhất là không ai truyền dạy kỹ thuật. Tin vào bản thân, bà đóng cửa ở trong nhà một mình nghiên cứu hàng tháng trời. Sau 2 năm nghiên cứu và thử nghiệm, nghệ nhân Phan Thị Thuận cho ra đời những chiếc khăn quàng cổ đầu tiên được sản xuất từ sợi tơ sen. "Tất cả công đoạn tạo ra sợi tơ của sen đều phải chỉn chu và rất cầu kỳ. Để dệt chiếc khăn dài 1,7m, rộng 0,25m cần tới 4.800 cuống sen. Trong khi đó, một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày cũng chỉ làm được từ 200 – 250 cuống sen. Tính ra để hoàn thiện một chiếc khăn cũng phải mất một tháng" - bà Thuận chia sẻ.

Dành cả cuộc đời gắn bó với từng sợi tơ, đường chỉ, nghệ nhân Phan Thị Thuận giờ đây vẫn còn đang tiếp tục truyền lửa, lưu truyền nghề dệt truyền thống đến thế hệ mai sau.

TAG: Tiếng tơ nghề truyền thống Hà Nội Ban Quản lý phố cổ Hà Nội
 
Tin khác
Derby London: Đêm kịch tính cao độ tại Stamford Bridge
Derby London: Đêm kịch tính cao độ tại Stamford Bridge
Kinhtedothi - Trận derby thành London giữa Chelsea và Arsenal đã diễn ra kịch tính đúng như mong đợi của giới mộ điệu dù kịch bản bất ngờ đến khó tin.
Mùa Thu ở Fallingwater
Mùa Thu ở Fallingwater
Kinhtedothi - Nhè nhẹ thôi, đang vào mùa lá rụng/Lá phong xào xạc lối tôi đi
Tết về cùng những khúc ca Xuân
Tết về cùng những khúc ca Xuân
Kinhtedothi - Một năm có bốn mùa, ấy thế mà mùa Xuân vẫn là tiết trời đem lại cho mỗi người cơ man là cảm xúc. Không chỉ mang đậm hương vị của Tết mà còn ở một thứ không thể thiếu, đấy là lời hát. Và những ca khúc về mùa Xuân “Em ơi mùa Xuân đến rồi đó”, “Mùa Xuân nho nhỏ”… đã là một phần ký ức đẹp với nhiều người, gắn với tên tuổi của không ít những nhạc sĩ.
  Australian Open ngày 2: Nadal bùng nổ ra quân
Australian Open ngày 2: Nadal bùng nổ ra quân
Kinhtedothi - Nadal nhìn chung vẫn được đánh giá cao hơn rất nhiều và có lẽ, "Bò tót" sẽ dễ dàng khuất phục đối thủ lạ mặt.
[Ảnh] Chợ hoa lâu năm ở Hà Nội tấp nập những ngày cận Tết Nguyên đán 2020
[Ảnh] Chợ hoa lâu năm ở Hà Nội tấp nập những ngày cận Tết Nguyên đán 2020
Kinhtedothi - Cứ mỗi độ Tết đến Xuân về, chợ hoa Hàng Lược (Hà Nội) lại nhộn nhịp giữa sắc hoa hòa cùng tiếng cười nói của người bán, kẻ mua... tạo nên một không khí vui tươi cho mùa xuân mới.
Cô gái có nhiều ước mơ
Cô gái có nhiều ước mơ
Kinhtedothi - Sinh ra và lớn lên miền quê địa linh nhân kiệt xứ Thanh, Lê Hương Huệ thuở nhỏ rất đam mê ca hát, có lẽ cô được thừa hưởng cái chất nghệ sĩ dòng họ có nhiều người biết chơi các loại nhạc cụ như sáo, đàn, nhị và violon.
Vòng 1 Australian Open: Federer, Nole khởi đầu gian nan
Vòng 1 Australian Open: Federer, Nole khởi đầu gian nan
Kinhtedothi - Dù Nole chơi khá chùng nhưng tay vợt số 2 thế giới vẫn biết cách chứng tỏ bản lĩnh bằng thắng lợi 6-1, qua đó khép lại trận đấu với chiến thắng 3-1 chung cuộc.
Bảng xếp hạng ATP tennis: Cơ hội Federer rút ngắn khoảng cách với Djokovic, Nadal
Bảng xếp hạng ATP tennis: Cơ hội Federer rút ngắn khoảng cách với Djokovic, Nadal
Kinhtedothi - Giải Australian Open, Grand Slam đầu tiên trong năm chính thức diễn ra từ ngày hôm nay 20/1, đây là cơ hội tốt để các tay vợt kiếm nhiều điểm.
Rộn ràng các chương trình  mừng Đảng, mừng Xuân
Rộn ràng các chương trình mừng Đảng, mừng Xuân
Kinhtedothi - Đến nay, hầu hết các chương trình nghệ thuật, điểm vui chơi chào đón Xuân Canh Tý đã được chuẩn bị, chỉ chờ giờ kéo màn sân khấu. Rộn ràng, truyền cảm hứng nhiều thông điệp ý nghĩa, là điểm chung của các chương trình mừng Đảng, mừng Xuân năm nay.
Sắc Xuân ở chợ Tết
Sắc Xuân ở chợ Tết
Kinhtedothi - Trong bức tranh ngày Tết ở Thủ đô, ngoài những hình ảnh về bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ thì những ký ức về chợ Tết là miền hoài niệm khó quên với nhiều người.
Không khí đón tết của đồng bào Mông tại xã Co Mạ, Sơn La
Không khí đón tết của đồng bào Mông tại xã Co Mạ, Sơn La
Khi cánh đào rừng khoe sắc trên khắp các triền núi cũng là lúc đồng bào dân tộc Mông ở tỉnh Sơn La bắt đầu vui xuân, đón Tết cổ truyền.