Trang chủ / Xã hội / Giáo dục

Tiêu chuẩn phong GS, PGS: Quan trọng là chất lượng công trình khoa học

Thủy Trúc 13-03-2018 09:04
Kinhtedothi - Tiêu chuẩn để công nhận GS, PGS vẫn đang được bàn luận với các góc nhìn đa chiều. GS.TSKH Đào Trọng Thi – nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa giáo dục Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội nhận định, tiêu chuẩn GS, PGS của Việt Nam mang nặng yêu cầu số lượng, hình thức, thủ tục, mà không quan tâm đầy đủ đến chất lượng.

 GS.TSKH Đào Trọng Thi – nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa giáo dục Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội.
Nhiều yêu cầu không cần thiết
Ông có thể nói rõ hơn về những tiêu chuẩn công nhận đạt GS, PGS của Việt Nam?
- Tiêu chuẩn GS tưởng là dễ, nhưng thực ra nhiều nhà khoa học kêu khó quá, thậm chí có những người Việt ở nước ngoài tài năng thực sự, nhưng nếu xét đăng ký theo tiêu chuẩn của Việt Nam sẽ không đạt. Bởi yêu cầu của Việt Nam có nhiều nội dung không cần thiết và thế giới chẳng quan tâm.

Theo tôi, vấn đề hiện nay là chúng ta phải đưa ra được các yêu cầu phù hợp với mục đích phong GS, PGS để làm gì, trách nhiệm của GS, PGS ra sao, đó mới là điều quan trọng. Còn nếu đưa ra tiêu chí khó, nhưng không phục vụ mục đích công việc thì chẳng để làm gì. Nếu cứ làm như thế, những tài năng xuất sắc sẽ bị loại, còn những người làng nhàng lại đạt tiêu chuẩn.

Vậy nên, cần phải trên cơ sở các chuẩn mực, quy trình xét công nhận GS, PGS theo hướng nâng cao chất lượng và hội nhập quốc tế, tốt nhất nên theo tiêu chuẩn quốc tế. Tất nhiên không phải sao chép hoàn toàn mà phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Dự thảo tiêu chuẩn công nhận GS, PGS vẫn đang được lấy ý kiến. Theo ông, để công nhận GS, PGS, tiêu chuẩn nào là quan trọng nhất?
- Đó là công trình khoa học. Vấn đề là chất lượng của công trình chứ không phải số lượng. Chất lượng được cụ thể hoá bằng việc được đăng tải trên các tạp chí quốc tế có uy tín, nằm trong hệ thống ISI, S-Coups. Số lượng công trình công bố quốc tế cũng cần cân nhắc quy định cho phù hợp với từng lĩnh vực. Hiện nay, ngành Toán và lĩnh vực Khoa học tự nhiên đang áp dụng yêu cầu công bố quốc tế; với các lĩnh vực khác, công bố quốc tế là yêu cầu khó, cần có lộ trình và mức độ thực hiện. Còn nếu yêu cầu ngay năm tới phải thực hiện sẽ dẫn đến một số ngành không còn ai đạt tiêu chuẩn GS, PGS. Tất nhiên, đi kèm với công trình công bố quốc tế là phải được ứng dụng vào thực tiễn ở các mức độ khác nhau. Có công trình nhấn mạnh yếu tố ứng dụng, có công trình nhấn mạnh yếu tố sáng tạo về mặt khoa học.
Chính sách cho GS, PGS là cần thiết
Dư luận cho rằng, vừa qua nhiều người chạy đua chức danh GS, PGS vì gắn liền với bổ nhiệm chức vụ và tăng lương, thưa ông?
- Trước hết, GS, PGS là chức vụ, vị trí việc làm. Nhà nước đã quy định trong hệ thống đào tạo, GS, PGS có trách nhiệm phải làm những công việc có tính chuyên môn và trình độ khoa học cao mà những người chưa phải GS, PGS khó có thể thực hiện. Và đương nhiên, chức vụ, vị trí việc làm của GS, PGS phải gắn liền với chế độ chính sách. Hiện nay, chế độ chính sách dành cho GS, PGS còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ.

 Chuyên gia làm việc tại Viện nghiên cứu Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng 
Vậy, chúng ta có nên giao việc phong GS, PGS cho các trường?
- Theo tôi thì chưa nên, ít nhất là trong hoàn cảnh hiện tại với hai lý do. Một số cơ sở giáo dục đại học (ĐH) ở Việt Nam có nhiều GS, PGS trình độ giỏi, có thể thẩm định được nghiêm túc và chính xác năng lực, trình độ của cán bộ mình. Nhưng có những trường lại thiếu GS, PGS, nếu giao cho họ tự thẩm định, đánh giá lại không được. Trường hợp, nếu giao cho các trường tự làm, cách tiếp cận và hiểu về tiêu chuẩn, việc thẩm định và mức độ nghiêm túc có sự chênh lệch lớn giữa các trường. Điều này có thể dẫn đến chất lượng GS, PGS của các cơ sở đào tạo khác rất khác nhau. Thực tế, đã có trường hợp bị Hội đồng Chức danh GS Nhà nước đánh trượt, nhưng về trường lại tự phong. Hiện tượng này không được công nhận vì trái với quy định của Việt Nam.
Thứ hai, hệ thống cơ sở giáo dục ĐH ở Việt Nam, nhất là khối công lập sử dụng chung một thang bảng lương. Khi GS trường này luân chuyển sang nơi khác vẫn hưởng mức lương GS ở nơi cũ. Khi chúng ta đang thực hiện thang bảng lương thống nhất, nếu giao cho các trường tự bổ nhiệm, có thể chất lượng GS, PGS ở mỗi nơi khác nhau lại trái với thiết kế. Vì thế, bây giờ vẫn nên làm trên mặt bằng chung, Nhà nước công bố tiêu chuẩn thống nhất và có hội đồng thẩm định và công nhận những người đạt chuẩn. Sau khi ứng viên GS, PGS có giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn thì các trường bổ nhiệm.
Điều tôi muốn nói, Hội đồng Chức danh GS Nhà nước tổ chức lễ công bố những người đạt tiêu chuẩn GS, PGS tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, khiến người ta hiểu nhầm đã được công nhận GS, PGS. Đáng nhẽ, Hội đồng Chức danh GS Nhà nước nên để cơ sở đào tạo bổ nhiệm GS, PGS và tổ chức vinh danh. Với những người đủ tiêu chuẩn, nhưng không được nhà trường bổ nhiệm, nên đi tìm những chỗ có nhu cầu. Có lẽ, trong tương lai, việc công nhận đủ trình độ GS, PGS nên có thời hạn. Ví dụ, ứng viên được công nhận, nhưng trong 3 năm không được trường nào bổ nhiệm thì chức danh GS, PGS mất giá trị.
Nhà quản lý không nên làm GS, PGS
Có ý kiến cho rằng Việt Nam đang thừa GS, PGS?
- Nói thừa là không đúng. Việt Nam thừa GS, PGS không có chất lượng, nhưng lại thiếu GS, PGS có chất lượng. Chất lượng đang là mối lo, kể cả những người được công nhận chính thức thì vẫn có khoảng cách lớn so với các nước tiên tiến. Như tôi đã nói, mình yêu cầu cao, nhưng lại là những cái không cần thiết. Còn những tiêu chuẩn mang tính chất lượng thì lại không quan tâm. Vì thế, Việt Nam cần thay đổi tiêu chuẩn nhằm nâng cao chất lượng và phù hợp với yêu cầu quốc tế.
Tỉ lệ GS, PGS của chúng ta so với các nước là thấp, nhưng lại đang có nhiều GS, PGS làm quản lý. Theo ông, tới đây những người làm quản lý có nên đăng ký xem xét đạt GS, PGS?
- GS, PGS được phong là để giảng dạy ĐH và nghiên cứu khoa học ở trình độ cao. Bởi vậy ai được bổ nhiệm GS, PGS thì không nên chuyển quá nhiều sang làm quản lý. Rất nhiều ngành không yêu cầu người làm công tác quản lý phải có trình độ khoa học sâu và cao như GS, PGS (loại trừ một số lĩnh vực như giáo dục, khoa học công nghệ, y tế rất cần quản lý có năng lực và uy tín chuyên môn nhất định). Nhưng ở nước ta, một số người xuất thân từ cán bộ khoa học, giảng dạy chuyển sang làm quản lý vẫn tiếp tục dành một thời gian nhất định để tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Theo tôi, không nên khuyến khích nhà quản lý, lãnh đạo làm GS, PGS vì đây không phải là nhiệm vụ số một của họ. Còn nếu họ muốn làm GS, PGS để tham gia công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học thì phải có lợi cho công tác quản lý của mình. Trong một số trường hợp, họ có thể tham gia giảng dạy một số môn học cần sự trải nghiệm của người quản lý. Chỉ có điều nhiệm vụ chính của họ là quản lý thì phải thực hiện cho thật tốt.
Xin cảm ơn ông!

TAG: Đại học công trình khoa học tiêu chuẩn Giáo sư Phó Giáo sư
 
Tin khác
Cháy lớn tại chợ Sóc Sơn
Cháy lớn tại chợ Sóc Sơn
Kinhtedothi - Đám cháy xảy ra vào lúc hơn 5 giờ sáng ngày 21/6, người dân và tiểu thương tại chợ Sóc Sơn (thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Hà Nội ) phát hiện ngọn lửa từ khu giày dép của chợ nên tìm cách dập lửa gọi cho lực lượng chức năng.
Dự báo Bắc Bộ nắng nóng diện rộng vài ngày tới: Sử dụng điện thế nào cho hợp lý?
Dự báo Bắc Bộ nắng nóng diện rộng vài ngày tới: Sử dụng điện thế nào cho hợp lý?
Kinhtedothi - Theo thông tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo thời tiết trong tuần tại Hà Nội từ ngày 18 - 23/6/2018 sẽ tăng cao trên diện rộng, dao động từ mức nhiệt độ trong khoảng 35 - 39 độ C, có nơi trên 39 độ C và sẽ còn kéo dài đến hết tháng 6.
Không để thí sinh nào bỏ thi vì khó khăn về kinh tế
Không để thí sinh nào bỏ thi vì khó khăn về kinh tế
Kinhtedothi - Thông tin từ Bộ GD&ĐT, đến thời điểm này các công tác chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia 2018 cơ bản đã hoàn tất. Những thí sinh có hoàn cảnh khó khăn sẽ được hỗ trợ và không để thí sinh đến dự thi muộn do ách tắc giao thông.
Rèn luyện kỹ năng làm bài thi THPT Quốc gia
Rèn luyện kỹ năng làm bài thi THPT Quốc gia
Kinhtedothi - Trong vai ngày tới sẽ diễn ra Kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018. Thầy Trần Mạnh Tùng - Giáo viên dạy Toán, trường THPT Lương Thế Vinh (cơ sở Tân Triều) cho rằng, thời gian còn lại tuy ngắn nhưng vẫn có giá trị nếu thí sinh có kế hoạch làm việc hợp lý.
“Cháy” giả định tại tòa nhà HandiResco, nhiều người được giải cứu
“Cháy” giả định tại tòa nhà HandiResco, nhiều người được giải cứu
Kinhtedothi - Tình huống cháy giả định vào buổi sáng xảy ra tại khu vực tầng hầm của tòa nhà cao tầng, do rò rỉ xăng dầu. Đám cháy phát triển nhanh trên diện rộng, nhiều khói, khí độc. Người dân làm việc, sinh sống trong tòa nhà hoảng loạn bỏ chạy, một số người bị nạn mắc kẹt tại các tầng…
Quận Tây Hồ hoàn thành mục tiêu 100% hộ thoát nghèo bền vững
Quận Tây Hồ hoàn thành mục tiêu 100% hộ thoát nghèo bền vững
Kinhtedothi - Sáng 20/6, quận Tây Hồ đã tổ chức hội nghị tiếp nhận kinh phí hỗ trợ và trao trợ cấp cho các hộ nghèo năm 2018.
Đan Phượng phát triển toàn diện về kinh tế
Đan Phượng phát triển toàn diện về kinh tế
Kinhtedothi - Sáng 20/6, HĐND huyện Đan Phượng khóa XIX đã khai mạc Kỳ họp thứ 6, nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2018; thảo luận và quyết nghị một số nội dung thuộc thẩm quyền giải quyết của HĐND huyện.
35.000 hộ dân huyện Ba Vì sẽ được cấp nước sạch
35.000 hộ dân huyện Ba Vì sẽ được cấp nước sạch
Kinhtedothi - UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 2946/QĐ-UBND chấp thuận Liên danh Công ty CP Đầu tư xây dựng cấp thoát nước và Môi trường Ba Vì cùng Công ty CP Ao Vua là nhà đầu tư nâng cấp, mở rộng Nhà máy nước sông Đà Ba Vì lên từ 60.000 đến 100.000 m3/ngày đêm.
Dạy nghề cho nông dân: Đổi mới để nâng hiệu quả
Dạy nghề cho nông dân: Đổi mới để nâng hiệu quả
Kinhtedothi - Nhằm nâng cao hiệu quả công tác dạy nghề cho hội viên nông dân, năm 2018 và những năm tiếp theo, Hội Nông dân (HND) TP Hà Nội sẽ tập trung đổi mới theo hướng gắn dạy nghề với hỗ trợ việc làm và bao tiêu sản phẩm cho nông dân.
Phát hiện 1 cơ sở vi phạm điều kiện an toàn thực phẩm
Phát hiện 1 cơ sở vi phạm điều kiện an toàn thực phẩm
Kinhtedothi - Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản Hà Nội đã tiến hành kiểm tra đột xuất Kho bếp trung tâm của Công ty CP thương mại và dịch vụ SBO Việt Nam (phường Láng Hạ, quận Đống Đa).
Những điểm mới trong kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018
Những điểm mới trong kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018
Kinhtedothi - Về cơ bản, kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 vẫn được giữ ổn định như năm 2017, tuy nhiên có một số điểm mới mà thí sinh cần lưu ý, ví dụ đề thi có 20 – 30% câu hỏi ở chương trình lớp 11, đề thi môn tổ hợp Khoa học tự nhiên có những câu hỏi về trắc nghiệm...