Trang chủ / Xã hội / Giáo dục

Tiêu chuẩn phong GS, PGS: Quan trọng là chất lượng công trình khoa học

Thủy Trúc 13-03-2018 09:04
Kinhtedothi - Tiêu chuẩn để công nhận GS, PGS vẫn đang được bàn luận với các góc nhìn đa chiều. GS.TSKH Đào Trọng Thi – nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa giáo dục Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội nhận định, tiêu chuẩn GS, PGS của Việt Nam mang nặng yêu cầu số lượng, hình thức, thủ tục, mà không quan tâm đầy đủ đến chất lượng.

 GS.TSKH Đào Trọng Thi – nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa giáo dục Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội.
Nhiều yêu cầu không cần thiết
Ông có thể nói rõ hơn về những tiêu chuẩn công nhận đạt GS, PGS của Việt Nam?
- Tiêu chuẩn GS tưởng là dễ, nhưng thực ra nhiều nhà khoa học kêu khó quá, thậm chí có những người Việt ở nước ngoài tài năng thực sự, nhưng nếu xét đăng ký theo tiêu chuẩn của Việt Nam sẽ không đạt. Bởi yêu cầu của Việt Nam có nhiều nội dung không cần thiết và thế giới chẳng quan tâm.

Theo tôi, vấn đề hiện nay là chúng ta phải đưa ra được các yêu cầu phù hợp với mục đích phong GS, PGS để làm gì, trách nhiệm của GS, PGS ra sao, đó mới là điều quan trọng. Còn nếu đưa ra tiêu chí khó, nhưng không phục vụ mục đích công việc thì chẳng để làm gì. Nếu cứ làm như thế, những tài năng xuất sắc sẽ bị loại, còn những người làng nhàng lại đạt tiêu chuẩn.

Vậy nên, cần phải trên cơ sở các chuẩn mực, quy trình xét công nhận GS, PGS theo hướng nâng cao chất lượng và hội nhập quốc tế, tốt nhất nên theo tiêu chuẩn quốc tế. Tất nhiên không phải sao chép hoàn toàn mà phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Dự thảo tiêu chuẩn công nhận GS, PGS vẫn đang được lấy ý kiến. Theo ông, để công nhận GS, PGS, tiêu chuẩn nào là quan trọng nhất?
- Đó là công trình khoa học. Vấn đề là chất lượng của công trình chứ không phải số lượng. Chất lượng được cụ thể hoá bằng việc được đăng tải trên các tạp chí quốc tế có uy tín, nằm trong hệ thống ISI, S-Coups. Số lượng công trình công bố quốc tế cũng cần cân nhắc quy định cho phù hợp với từng lĩnh vực. Hiện nay, ngành Toán và lĩnh vực Khoa học tự nhiên đang áp dụng yêu cầu công bố quốc tế; với các lĩnh vực khác, công bố quốc tế là yêu cầu khó, cần có lộ trình và mức độ thực hiện. Còn nếu yêu cầu ngay năm tới phải thực hiện sẽ dẫn đến một số ngành không còn ai đạt tiêu chuẩn GS, PGS. Tất nhiên, đi kèm với công trình công bố quốc tế là phải được ứng dụng vào thực tiễn ở các mức độ khác nhau. Có công trình nhấn mạnh yếu tố ứng dụng, có công trình nhấn mạnh yếu tố sáng tạo về mặt khoa học.
Chính sách cho GS, PGS là cần thiết
Dư luận cho rằng, vừa qua nhiều người chạy đua chức danh GS, PGS vì gắn liền với bổ nhiệm chức vụ và tăng lương, thưa ông?
- Trước hết, GS, PGS là chức vụ, vị trí việc làm. Nhà nước đã quy định trong hệ thống đào tạo, GS, PGS có trách nhiệm phải làm những công việc có tính chuyên môn và trình độ khoa học cao mà những người chưa phải GS, PGS khó có thể thực hiện. Và đương nhiên, chức vụ, vị trí việc làm của GS, PGS phải gắn liền với chế độ chính sách. Hiện nay, chế độ chính sách dành cho GS, PGS còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ.

 Chuyên gia làm việc tại Viện nghiên cứu Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng 
Vậy, chúng ta có nên giao việc phong GS, PGS cho các trường?
- Theo tôi thì chưa nên, ít nhất là trong hoàn cảnh hiện tại với hai lý do. Một số cơ sở giáo dục đại học (ĐH) ở Việt Nam có nhiều GS, PGS trình độ giỏi, có thể thẩm định được nghiêm túc và chính xác năng lực, trình độ của cán bộ mình. Nhưng có những trường lại thiếu GS, PGS, nếu giao cho họ tự thẩm định, đánh giá lại không được. Trường hợp, nếu giao cho các trường tự làm, cách tiếp cận và hiểu về tiêu chuẩn, việc thẩm định và mức độ nghiêm túc có sự chênh lệch lớn giữa các trường. Điều này có thể dẫn đến chất lượng GS, PGS của các cơ sở đào tạo khác rất khác nhau. Thực tế, đã có trường hợp bị Hội đồng Chức danh GS Nhà nước đánh trượt, nhưng về trường lại tự phong. Hiện tượng này không được công nhận vì trái với quy định của Việt Nam.
Thứ hai, hệ thống cơ sở giáo dục ĐH ở Việt Nam, nhất là khối công lập sử dụng chung một thang bảng lương. Khi GS trường này luân chuyển sang nơi khác vẫn hưởng mức lương GS ở nơi cũ. Khi chúng ta đang thực hiện thang bảng lương thống nhất, nếu giao cho các trường tự bổ nhiệm, có thể chất lượng GS, PGS ở mỗi nơi khác nhau lại trái với thiết kế. Vì thế, bây giờ vẫn nên làm trên mặt bằng chung, Nhà nước công bố tiêu chuẩn thống nhất và có hội đồng thẩm định và công nhận những người đạt chuẩn. Sau khi ứng viên GS, PGS có giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn thì các trường bổ nhiệm.
Điều tôi muốn nói, Hội đồng Chức danh GS Nhà nước tổ chức lễ công bố những người đạt tiêu chuẩn GS, PGS tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, khiến người ta hiểu nhầm đã được công nhận GS, PGS. Đáng nhẽ, Hội đồng Chức danh GS Nhà nước nên để cơ sở đào tạo bổ nhiệm GS, PGS và tổ chức vinh danh. Với những người đủ tiêu chuẩn, nhưng không được nhà trường bổ nhiệm, nên đi tìm những chỗ có nhu cầu. Có lẽ, trong tương lai, việc công nhận đủ trình độ GS, PGS nên có thời hạn. Ví dụ, ứng viên được công nhận, nhưng trong 3 năm không được trường nào bổ nhiệm thì chức danh GS, PGS mất giá trị.
Nhà quản lý không nên làm GS, PGS
Có ý kiến cho rằng Việt Nam đang thừa GS, PGS?
- Nói thừa là không đúng. Việt Nam thừa GS, PGS không có chất lượng, nhưng lại thiếu GS, PGS có chất lượng. Chất lượng đang là mối lo, kể cả những người được công nhận chính thức thì vẫn có khoảng cách lớn so với các nước tiên tiến. Như tôi đã nói, mình yêu cầu cao, nhưng lại là những cái không cần thiết. Còn những tiêu chuẩn mang tính chất lượng thì lại không quan tâm. Vì thế, Việt Nam cần thay đổi tiêu chuẩn nhằm nâng cao chất lượng và phù hợp với yêu cầu quốc tế.
Tỉ lệ GS, PGS của chúng ta so với các nước là thấp, nhưng lại đang có nhiều GS, PGS làm quản lý. Theo ông, tới đây những người làm quản lý có nên đăng ký xem xét đạt GS, PGS?
- GS, PGS được phong là để giảng dạy ĐH và nghiên cứu khoa học ở trình độ cao. Bởi vậy ai được bổ nhiệm GS, PGS thì không nên chuyển quá nhiều sang làm quản lý. Rất nhiều ngành không yêu cầu người làm công tác quản lý phải có trình độ khoa học sâu và cao như GS, PGS (loại trừ một số lĩnh vực như giáo dục, khoa học công nghệ, y tế rất cần quản lý có năng lực và uy tín chuyên môn nhất định). Nhưng ở nước ta, một số người xuất thân từ cán bộ khoa học, giảng dạy chuyển sang làm quản lý vẫn tiếp tục dành một thời gian nhất định để tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Theo tôi, không nên khuyến khích nhà quản lý, lãnh đạo làm GS, PGS vì đây không phải là nhiệm vụ số một của họ. Còn nếu họ muốn làm GS, PGS để tham gia công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học thì phải có lợi cho công tác quản lý của mình. Trong một số trường hợp, họ có thể tham gia giảng dạy một số môn học cần sự trải nghiệm của người quản lý. Chỉ có điều nhiệm vụ chính của họ là quản lý thì phải thực hiện cho thật tốt.
Xin cảm ơn ông!

TAG: Đại học công trình khoa học tiêu chuẩn Giáo sư Phó Giáo sư
 
Tin khác
Băn khoăn việc in sách giáo khoa dùng một lần
Băn khoăn việc in sách giáo khoa dùng một lần
Kinhtedothi - Ngày 19/9, Ủy ban Thường vụ (UBTV) Quốc hội đã cho ý kiến về báo cáo tổng hợp của Chính phủ và báo cáo của các ngành tư pháp thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn. Trong đó vấn đề GD&ĐT vẫn là nội dung được nhiều ý kiến quan tâm.
Góc nhìn nhà giáo: Đề nghị kiên trì tổ chức thi đánh giá năng lực
Góc nhìn nhà giáo: Đề nghị kiên trì tổ chức thi đánh giá năng lực
Kinhtedothi - Để triển khai hình thức thi THPT quốc gia theo hướng đánh giá năng lực (ĐGNL), rất cần bộ đề thi được chuẩn hóa. Phần mềm phục vụ việc ĐGNL cũng cần hiện đại hơn và cập nhận các thành tựu công nghệ mới.
Cơ hội nhà giáo thể hiện năng lực bản thân
Cơ hội nhà giáo thể hiện năng lực bản thân
Kinhtedothi - Từ ngày 15 - 20/9, tại trường Cao đẳng nghề (CĐN) Công nghiệp Hà Nội và trường Trung cấp nghề (TCN) Giao thông công chính Hà Nội đang diễn ra Hội giảng nhà giáo giáo dục nghề nghiệp (GDNN) toàn quốc năm 2018, do Bộ LĐTB&XH và UBND TP Hà Nội tổ chức. Đây là cơ hội để 373 nhà giáo từ 56 tỉnh, thành trình diễn khả năng sư phạm cũng như năng lực bản thân.
Bất cập trong thu gom rác ở Thạch Thất
Bất cập trong thu gom rác ở Thạch Thất
Kinhtedothi - Sau hơn một năm thực hiện hình thức đấu thầu tập trung thống nhất quy về một đơn vị duy trì vệ sinh môi trường (VSMT) theo gói thầu, công tác thu gom rác thải trên địa bàn huyện Thạch Thất đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, ở một số địa phương vẫn tồn tại nhiều bất cập.
Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường chỉ rõ 3 trường hợp dẫn đến lạm thu
Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường chỉ rõ 3 trường hợp dẫn đến lạm thu
Kinhtedothi - Trước tình trạng áp đặt, cào bằng để thu tiền đầu năm học như ở Hải Phòng, Thanh Hóa và mới đây nhất là Sơn Đồng (huyện Hoài Đức, Hà Nội), đại biểu Quốc hội khóa XIV Hoàng Văn Cường - Phó Hiệu trưởng trường Đại học kinh tế Quốc dân chỉ ra vấn đề khá nghiêm trọng đó là chưa hiểu đúng và làm đúng pháp luật về xã hội hóa (XHH) trong giáo dục.
Danh sách 10 cá nhân dự kiến đề nghị xét tặng danh hiệu 'Công dân Thủ đô ưu tú' năm 2018
Danh sách 10 cá nhân dự kiến đề nghị xét tặng danh hiệu "Công dân Thủ đô ưu tú" năm 2018
Kinhtedothi - Ngày 19/9, Hội đồng Thi đua - Khen thưởng TP Hà Nội đã thông qua danh sách đề nghị các cấp xét, tặng thưởng danh hiệu "Công dân Thủ đô ưu tú" năm 2018 cho 10 cá nhân.
Tết Trung thu sớm của những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Tết Trung thu sớm của những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Kinhtedothi - Chiều 19/9, Hội đồng Bảo trợ, Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội, do Phó Giám đốc Sở LĐTB&XH Hà Nội Hoàng Thành Thái làm trưởng đoàn đã đi thăm và tặng quà cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, đang được chăm sóc và nuôi dưỡng tại hai trung tâm trên địa bàn TP.
Người tiêu dùng còn “dễ dãi” trong lựa chọn thực phẩm an toàn
Người tiêu dùng còn “dễ dãi” trong lựa chọn thực phẩm an toàn
Kinhtedothi - Chiều 19/9, Hội LHPN TP Hà Nội phối hợp với Sở NN&PTNT Hà Nội tổ chức hội thảo “Phát huy vai trò của Hội phụ nữ trong công tác đảm bảo an toàn thực phẩm và kết nối tiêu thụ chuỗi nông sản thực phẩm”.
Ngân hàng Thế giới sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam ứng phó thiên tai
Ngân hàng Thế giới sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam ứng phó thiên tai
Kinhtedothi - Ngày 19/9, Bộ NN&PTNT và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn thành lập đối tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai.
Nâng cao tính phát hiện, lựa chọn nội dung đúng để giám sát, phản biện
Nâng cao tính phát hiện, lựa chọn nội dung đúng để giám sát, phản biện
Kinhtedothi - Sáng 19/9, hội LHPN TP Hà Nội đã sơ kết 5 năm thực hiện quyết định số 217, 218/QĐ-TW; tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình. Tới dự có Trưởng ban Dân vận Thành ủy Hà Nội Nguyễn Lan Hương.
Huyện Gia Lâm đủ điều kiện đạt chuẩn Nông thôn mới
Huyện Gia Lâm đủ điều kiện đạt chuẩn Nông thôn mới
Kinhtedothi - Sáng 19/9, đoàn công tác của TP Hà Nội đã về thẩm tra, đánh giá các tiêu chí công nhận huyện Gia Lâm đạt chuẩn Nông thôn mới 2018.