Trang chủ / Văn hóa / Hà Nội thanh lịch văn minh

Tinh hoa cỗ Tết Hà Nội

Lại Tấn 14-01-2020 08:45
Kinhtedothi - Ngày Tết, người Việt thường dành phần lớn thời gian quây quần bên gia đình. Vì vậy, việc chuẩn bị mâm cỗ tất niên hay sáng mùng 1 đầu năm mới là nét văn hóa vốn có từ cha ông để lại.

Nói đến mâm cỗ Tết cổ truyền của người Hà Nội là nhắc đến những gì ngon nhất, tinh túy nhất được thể hiện qua bàn tay người phụ nữ Tràng An đảm đang, thanh lịch.

Món ngon ngày Tết

Mâm cỗ Tết của người Hà Nội cũng như mẫm cỗ Tết ở các làng quê vùng đồng bằng trung du Bắc Bộ là nơi hội tụ những sản vật quý giá nhất của đất trời và bàn tay trồng hái, chăm nuôi của con người. Cho nên, mâm cỗ Tết của người Hà Nội thường đầy đặn, phong phú. Tục ngữ có câu: "Đói ngày giỗ cha, no ba ngày Tết” là thế.

Với người Hà Nội, mâm cỗ Tết là sự hội tụ của tinh hoa ẩm thực chốn Kinh kỳ, phản ánh rõ nét nhất sự tài khéo, đảm đang của người phụ nữ đất Tràng An. Mâm cỗ Tết của người Hà Nội đa dạng hương vị, được chế biến thành thục với đầy đủ các loại gia vị. Cách thức bày biện, trang trí cũng đẹp mắt, hấp dẫn hơn.

 Ảnh minh họa.

Theo bà Mai Thị Hoa (ngõ Quỳnh, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) – người phụ nữ sống trong gia đình 4 thế hệ may mắn được thừa hưởng sự khéo léo về nấu nướng bày tỏ: “Để có được mâm cỗ Tết đủ đầy, đầu tháng Chạp, tôi đã phải chuẩn bị nguyên vật liệu kỹ càng. Tấm bóng bì phải nở phồng đều, vàng hanh hanh, soi lên ánh sáng thấy trong vắt mới là chuẩn. Hành củ phải chọn củ nhỏ, dọc ngắn, không nên ham thứ dọc bằng đòn gánh củ bằng bình vôi. Mụp măng khô phải vàng ngà ngà, nục nạc, không có xơ mới là măng ngon”.

Theo nghệ nhân ẩm thực Ánh Tuyết, người Hà Nội xưa chuẩn bị mâm cỗ Tết rất cầu kỳ, theo đúng quy cách, đủ lệ, đủ món. Sự cầu kỳ, tinh tế trong cách nấu ăn của người Hà Nội thể hiện ở cả 3 khâu: Lựa chọn nguyên liệu, chế biến và thưởng thức.

Mâm cỗ Tết với gia đình bình thường có 4 bát, 6 đĩa; với gia đình trung lưu, khá giả thì 6 bát, 8 đĩa hoặc 6 bát 12 đĩa. Món ăn theo tiêu chí giò – nem – ninh – mọc. “Ninh có bát măng ninh; nem là nem Phùng; giò có đặc trưng là giò thủ ăn với hành muối. Đĩa thì có đĩa nộm, nem rán, nem tươi, gà, thịt đông, cá trắm đen kho” - nghệ nhân Ánh Tuyết bày tỏ.

Trở về với nguồn cội

Cho đến giờ, nhiều gia đình Hà Nội vẫn giữ lệ sửa soạn cỗ tất niên hay bữa cỗ Tết, kể cả bữa cỗ hóa vàng như gốc rễ văn hóa truyền lại cho các thế hệ cháu con. Mâm cỗ Tết được hoàn thành, việc đầu tiên là gia chủ sẽ dâng lên ban thờ cúng tổ tiên, sau là để con cháu về thụ lộc, gia đình được đoàn viên vui vẻ bên mâm cỗ Tết.

Thông qua những bữa cỗ ngày Tết hay đám giỗ, đám Chạp trong họ tộc, con cháu được dạy cách nấu nướng, bày biện, cách dâng cúng… Đó là những nhịp cầu mềm mại và vững chãi cho những phong tục, tập quán và cả những tinh hoa vốn cổ nối truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Mâm cỗ Tết Hà Nội sực nức những hương vị thơm ngon, tinh khiết, thảo lành. Đó là hương vị của niềm vui đoàn tụ gia đình sau một năm vất vả mưu sinh. Nói như nhà văn Vũ Bằng: “Ăn Tết với tất cả người Việt Nam là trở về với nguồn cội, để cảm thông với ông bà, tổ tiên, với anh em, họ hàng, đồng bào, thôn xóm. Về quê ăn Tết tức là để tỏ cái tinh thần lạc quan ra xung quanh mình”.

Ẩm thực Hà Nội vốn đã rất tinh tế, đa dạng, người Hà Nội lại trau chuốt, tỉ mỉ, trọng “sắc hương”, có lẽ vì thế mà mâm cỗ ngày Tết không thể qua loa được. Bởi vậy, cũng đừng ngạc nhiên khi sự chế biến các món ăn lại cầu kỳ đến vậy. Những món ăn ngày Tết luôn thiêng liêng hơn ngày thường rất nhiều, nhất là với những người con sống ở mảnh đất Hà Thành, nơi gom góp, hội tụ rất nhiều tinh hoa văn hóa dân tộc.

TAG: Hà Nội mâm cỗ tết truyền thống nguồn cội
 
Tin khác
Chợ hoa Tết Hàng Lược
Chợ hoa Tết Hàng Lược
Kinhtedothi - Chợ hoa Tết Hàng Lược diễn ra từ 16/1 tới 19/1 (từ 22 tới hết 25 tháng chạp), nằm trong chuỗi sự kiện văn hóa chào mừng Tết Canh Tý.
Cần nhận dạng lại văn hóa sử dụng bia, rượu
Cần nhận dạng lại văn hóa sử dụng bia, rượu
Kinhtedothi - Luận bàn cùng phóng viên Kinh tế & Đô thị về văn hóa sử dụng rượu bia, nhất là trong các dịp lễ, Tết, dịch giả, nhà nghiên cứu sử học Đỗ Văn Khanh (nghệ danh Đỗ Văn) chia sẻ: “Chúng ta cần nhận dạng lại văn hóa sử dụng rượu, bia. Cầm chén rượu trên tay, chúng ta phải đắn đo mọi nhẽ, phải học, phải luyện, phải làm chủ được loại nước đặc biệt này”.
[Thông điệp từ lịch sử] Quan niệm cai trị đất nước của cha ông ta
[Thông điệp từ lịch sử] Quan niệm cai trị đất nước của cha ông ta
Kinhtedothi - Những từ "cai trị", "thống trị" và "bị trị" bây giờ chúng ta không quen nghe, quen dùng, đến mức như thể không còn tồn tại sự thống trị, người cai trị và người bị trị nữa. Thật ra thì nó vẫn đó, trong lịch sử loài người từ xưa đến nay. Cha ông ta có những quan niệm về cai trị đất nước mà cho đên nay vẫn còn tính thời sự nóng hổi.
Quang Hải bênh vực Tiến Dũng sau sai lầm trong trận đấu với U23 Triều Tiên
Quang Hải bênh vực Tiến Dũng sau sai lầm trong trận đấu với U23 Triều Tiên
Kinhtedothi - Trước sai lầm của đồng đội Bùi Tiến Dũng, tiền vệ Nguyễn Quang Hải đã có những lời động viên và bênh vực thủ môn của TP Hồ Chí Minh.
Tiền đạo Tiến Linh: 'Thật khó để chấp nhận sự thật'
Tiền đạo Tiến Linh: "Thật khó để chấp nhận sự thật"
Kinhtedothi - Chia sẻ sau trận thua trước U23 CHDCND Triều Tiên, tiền đạo Nguyễn Tiến Linh cho rằng thật khó chấp nhận một thất bại, nhưng điều đó là sự thật.
Không để thói hư, tật xấu diễn ra trong lễ hội
Không để thói hư, tật xấu diễn ra trong lễ hội
Kinhtedothi - Chiều 16/1, Sở VH&TT Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2020.
Người phố về quê “săn” sản vật Tết
Người phố về quê “săn” sản vật Tết
Kinhtedothi - Từ đầu tháng Chạp, người dân từ các tỉnh lân cận lên TP mang theo những sơn hào hải vị, đặc sản quê để bày bán. Các siêu thị, chợ đầu mối như chợ Long Biên, chợ Đồng Xuân, chợ Minh Khai hay chợ hoa Hàng Lược luôn đông vui, ngập tràn sản vật từ khắp mọi miền Tổ quốc. Vậy nhưng những năm gần đây, người Hà Nội lại có nhu cầu “săn” hàng quê để ăn Tết như một thú chơi mới.
Truyền thông quốc tế 'xát muối' khi U23 Việt Nam bị loại
Truyền thông quốc tế "xát muối" khi U23 Việt Nam bị loại
Kinhtedothi - Báo chí Thái Lan đã không ngại ngần chĩa "mũi dùi" áp lực về phía thầy trò Park Hang Seo, trong khi rất hí hửng khi đội chủ nhà đã có vé vào tứ kết và sẽ gặp U23 Saudi Arabia ngày 18/1 trên sân Thammasat:
Bỏ lại ký ức Thường Châu!
Bỏ lại ký ức Thường Châu!
Kinhtedothi - Thất bại tối qua của U23 Việt Nam là thất bại trước chính bản thân các cầu thủ chứ không phải trước 1 đối thủ mạnh nào khác.
[Ảnh] 90 phút đáng quên của Bùi Tiến Dũng và U23 Việt Nam tại VCK U23 châu Á 2020
[Ảnh] 90 phút đáng quên của Bùi Tiến Dũng và U23 Việt Nam tại VCK U23 châu Á 2020
Kinhtedothi - Thủ môn Bùi Tiến Dũng mắc sai lầm khiến U23 Việt Nam thua ngược trước U23 Triều Tiên và chia tay VCK U23 châu Á 2020 ngay từ vòng bảng.
HLV trưởng U23 Triều Tiên tiết lộ cách hạ gục U23 Việt Nam
HLV trưởng U23 Triều Tiên tiết lộ cách hạ gục U23 Việt Nam
Kinhtedothi - Sau trận đấu với U23 Việt Nam, HLV trưởng Ri Yu-il đã bật mí lối chơi để đánh bại thầy trò HLV Park Hang-seo.