Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Về đâu làng thuốc Đại Yên?

Trọng Tùng 13-09-2018 09:40
Kinhtedothi - Từng là làng thuốc Nam nức tiếng trong “Thập Tam Trại” (tên gọi chung của 13 làng nghề truyền thống ở phía Tây kinh thành Thăng Long xưa), thế nhưng nhịp sống đô thị đã và đang khiến nghề trồng cây thuốc Nam ở làng Đại Yên (nay thuộc phường Ngọc Hà, quận Ba Đình), đứng trước nguy cơ mai một.

Ông Hoàng Văn Thược bên cây hàn the. Ảnh: Trọng Tùng

Vườn thuốc Nam cuối cùng
Nằm yên bình trong một connngõ nhỏ thuộc phường Ngọc Hà, làng Đại Yên từ ngàn năm nay được biết đến như là vựa thuốc Nam trù phú cung cấp dược liệu cho không chỉ HàNội, mà toàn vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Nếu như nhiều năm trở về trước, đặt chân tới làng thuốc Nam Đại Yên, người ta có thể dễ dàng bắt gặp cảnh sắc thanh bình. Dạo quanh những con đường nhỏ, sẽ thấy thoang thoảng mùi thuốc Nam thơm, cay, vương vấn khắp làng, thì nay, ký ức đó đã không còn. Làng Đại Yên đến nay chỉ còn duy nhất một khu vườn thuốc Nam - “gia sản” của ông Hoàng Văn Thược, năm nay đã bước qua tuổi 86.

Sử làng Đại Yên có ghi, vào thời nhà Lý (thế kỉ XI), có một cô gái tên là Trần Ngọc Tường mới 9 tuổi, đã rất giỏi chữa bệnh bằng các loại lá cây thuốc Nam. Ông Hoàng Phú Cường - Thủ từ Đình Đại Yên cho biết, cứ đúng dịp 13 - 15 tháng Giêng âm lịch, làng Đại Yên lại tổ chức hội làng linh đình, tưởng nhớ công lao vĩ đại của thành hoàng làng Ngọc Hoa công chúa, thay cho lời nhắc nhớ thế hệ sau tiếp tục gìn giữ cái nghề truyền thống tôn quý mà cha ông để lại.
Tuổi cao khiến việc đi lại của ông Thược giờ đã rất khó khăn, nhưng những câu chuyện về ngôi làng thuốc Nam và cái nghiệp mà cả đời ông đeo đuổi, thì vẫn được ghi nhớ như in. Ngôi nhà cấp bốn là nơi ông và những người thân trong gia đình đã sống qua nhiều thế hệ. Trong khi các hộ gia đình xung quanh đều bán đất, xây nhà lầu, mua xe hơi, ông Thược vẫn giữ ngôi nhà cũ, đặc biệt là khu vườn rộng gần 1.000m2 với rất nhiều loại cây thuốc quý như: Đinh lăng, cối xay, khổ sâm, đơn tướng quân…
Ông Thược kể, ông sinh hạ được tất thảy 10 người con, dù cuộc sống không lấy gì làm khấm khá, nhưng vẫn quyết định giữ đất để trồng cây thuốc Nam vì không muốn bỏ cái nghiệp mà ông cha để lại. May mắn hơn khi tất thảy những người con đều ủng hộ quyết định của cha…
Theo lời kể của ông Thược, nghề thuốc Nam ở làng Đại Yên đã có từ khoảng 1.000 năm nay. Cho đến thế hệ của ông, nghề thuốc Nam vẫn rất thịnh ở làng. “Ngày còn bé, tôi thường theo cha mẹ mang lá thuốc đi bán khắp các chợ. Đến trưa lại đổi gạo, mắm, muối mang về. Người dân làng Đại Yên không chỉ sống khỏe nhờ nghề bốc thuốc Nam, mà nhờ biệt tài trị bệnh từ cây dược liệu, còn được cư dân khắp nơi coi trọng, tìm đến…” - ông Thược trầm ngâm.
Nhưng thời gian thay đổi, con người cũng đổi thay. Giờ đây, ngôi làng đã không còn như trước nữa. Đô thị hóa đã khiến Đại Yên như khoác lên mình một tấm áo mới, hiện đại và phồn hoa hơn, nhưng cũng không khỏi khiến những người thuộc thế hệ của ông Thược day dứt tiếc nuối cho một làng nghề vang danh một thời.

Lay lắt giữ nghề
Không chỉ giảm về quy mô diện tích khi đến nay chỉ còn duy nhất một khu vườn thuốc Nam của gia đình ông Thược, mà giờ đây, dân làng Đại Yên cũng không còn trông vào nghề thuốc Nam như là cái nghiệp ổn định về lâu dài. Ở làng bây giờ, số lượng người còn gắn bó với nghề chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Bà Hoàng Thị Nhung năm nay đã 83 tuổi kể lại: Vào giai đoạn cực thịnh của nghề (những năm 1960 - 2010), ở làng Đại Yên, dù là gái hay trai, từ nhỏ đã được làm quen, rồi lớn lên chừng 15 tuổi là có thể tự tay cắt lá, bốc thuốc. Lá thuốc không chỉ được bán tại cổng làng, mà còn được người dân gồng gánh đi bán tại nhiều khu chợ ở đất kinh kỳ xưa như: Ngọc Hà, Nghĩa Tân, Hữu Tiệp, Hàng Da, Đồng Xuân…
“Nghề hái thuốc thoáng nghe có vẻ tao nhã an nhàn, nhưng thực tế lại rất vất vả, tỉ mẩn, dày công. Chưa nói tới những cây thuốc quý khó trồng, việc sáng sớm phải lên rừng, xuống núi thu thập cây thuốc, chiều tối lại gánh hàng thuốc đi chợ bán, bận rộn quanh năm suốt tháng.
Vậy nhưng những đồng tiền kiếm được lại chẳng đáng là bao. Thêm vào đó là sự phát triển phổ biến của các loại thuốc Tây đa dạng, tiện lợi đã làm cho cái nghề trồng thuốc Nam truyền thống của làng dần dà mất đi vị thế…” - bà Nhung đưa ra cái lý cho sự mai một của làng nghề.
Nếu như nhiều năm về trước, cổng làng Đại Yên vẫn là nơi tụ họp, buôn bán lá thuốc Nam khá sầm uất, thì nay, hình ảnh đó không còn nữa. Dù vào một số buổi chiều trong tuần, hoạt động buôn bán lá thuốc tại cổng làng Đại Yên vẫn diễn ra, nhưng chỉ còn lác đác vài ba người, bóng người mua cũng ngày một thưa dần.
Từ khi lên 10 tuổi đã theo chân bố mẹ đi bán lá thuốc ở chợ Hôm, bà Nguyễn Hồng Phú, năm nay đã ngoài 81 tuổi, vẫn còn nặng lòng với nghề thuốc Nam ở Đại Yên. Dù tuổi đã cao, chân đã mỏi, nhưng thi thoảng bà vẫn mang lá thuốc ra chợ Hữu Tiệp ngồi bán. Không hẳn là để kiếm tiền mưu sinh, bởi như bà chia sẻ: Tiền lương hưu đã đủ để bà trang trải cuộc sống hiện tại. Nhưng điều bà mong muốn nhất là đến chợ để được gặp lại các cụ bà từng một thuở gánh gồng lá thuốc Nam đi bán tại khắp kinh thành Thăng Long xưa, hàn huyên đôi ba câu chuyện cũ. Đó là thú vui tao nhã mà bất cứ ai chưa từng được kinh qua những tháng năm gắn bó với cây thuốc Nam ở làng Đại Yên khó có thể cảm nhận được…

Bà Phú bảo, hiện có một cô cháu đang theo học nghề đông y. Trong khi cụ Thược cũng cố gắng để truyền dạy tất cả những “bí kíp” của nghề thuốc Nam cho người con dâu. Hơn ai hết, họ đang nỗ lực, âm thầm giữ ngọn lửa nghề truyền thống của làng. Dẫu vậy, không ai có thể lạc quan khi nghĩ về tương lai của nghề thuốc Nam ở làng Đại Yên trước cơn lốc đô thị hóa. Một ngày không xa, khi những cây thuốc Nam không còn bén rễ nơi phồn hoa đô hội, làng Đại Yên nức danh một thời cũng sẽ đi vào dĩ vãng cùng những ký ức về “Thập Tam Trại”.

TAG: làng thuốc Đại Yên phường Ngọc Hà quận Ba Đình\r\n
 
Tin khác
Inter Milan hòa may mắn: Romelu Lukaku 'tàng hình'
Inter Milan hòa may mắn: Romelu Lukaku 'tàng hình'
Kinhtedothi - Bảng F Cúp C1 mùa này được coi là "bảng tử thần" khi có ĐKVĐ La Liga Barca, Á quân Bundesliga Dortmund và một Inter Milan giàu tham vọng với HLV Conte cùng Lukaku. Slavia Praha bị coi là lót đường. Tuy nhiên ngay ở lượt trận đầu tiên, cú sốc đã xảy ra.
Vòng bảng Champions League 2019/20: Liverpool thua sốc
Vòng bảng Champions League 2019/20: Liverpool thua sốc
Kinhtedothi - Thầy trò HLV Juergen Klopp đã bắt đầu hành trình bảo vệ chức vô địch theo cách không thể tệ hơn. Liverpool làm khách trước Napoli trong trận mở màn bảng E và nhận thất bại 0-2 ở những phút cuối vì sai lầm của Robertson cùng Van Dijk.
Duy Cường bolero nói gì khi là bản sao của ông hoàng nhạc sến Ngọc Sơn?
Duy Cường bolero nói gì khi là bản sao của ông hoàng nhạc sến Ngọc Sơn?
Kinhtedothi - Xuất hiện bên cạnh Ngọc Sơn trong buổi họp báo giới thiệu liveshow “Tình mẫu tử 2”, từ cách chào, cách hát với những câu như: Xin chào đại gia đình… quán quân thần tượng bolero 2018 Duy Cường đều giống như bản sao của ông hoàng nhạc sến.
Nhạc trưởng Olivier Ochanine: 'Đã đến thời điểm đưa dàn nhạc lên bản đồ âm nhạc quốc tế
Nhạc trưởng Olivier Ochanine: "Đã đến thời điểm đưa dàn nhạc lên bản đồ âm nhạc quốc tế"
Kinhtedothi - Chính thức khởi động mùa diễn mới bằng “Concerto Hoàng Đế” có bán vé vào ngày 20/9, với sự tham gia của nghệ sĩ piano xuất sắc người Tây Ban Nha - Iván Martin - Giám đốc âm nhạc của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt trời (SS0) cho biết, đây sẽ là một chương trình hết sức tráng lệ.
NSND Quang Thọ chúc mừng “họa mi của núi rừng” được phong tặng NSND
NSND Quang Thọ chúc mừng “họa mi của núi rừng” được phong tặng NSND
Kinhtedothi - Hoạ mi núi rừng Tây Nguyên – ca sĩ Rơ Chăm Phiang đã có 40 năm cống hiến cho sự nghiệp âm nhạc. Ở tuổi 60, chị đón nhận tin vui khi được Chủ tịch nước ký quyết định công nhận danh hiệu NSND vì những đóng góp cho nghệ thuật.
Nhiều ưu đãi, giải thưởng hấp dẫn tại BRG Golf Hà Nội Festival 2019
Nhiều ưu đãi, giải thưởng hấp dẫn tại BRG Golf Hà Nội Festival 2019
Kinhtedothi - Giải BRG Golf Hà Nội Festival 2019 sẽ chính thức khởi tranh trong hai ngày 12 và 13/10 với nhiều ưu đãi cho gôn thủ đăng ký sớm.
Hoa hồng trên ngực trái tập 13: Khuê hết thời nín nhịn, Thái cứng họng trước vợ
Hoa hồng trên ngực trái tập 13: Khuê hết thời nín nhịn, Thái cứng họng trước vợ
Kinhtedothi – Sau khi bị chồng đổi lỗi lôi em trai đi đánh ghen, cùng lời đề xuất ly hôn của chồng, Khuê không lảng tránh mà nói thẳng với Thái: Ly hôn, anh tưởng tôi chưa bao giờ nghĩ đến à?.
[Sách trong tuần] Hồi ức thanh xuân thuở đang yêu
[Sách trong tuần] Hồi ức thanh xuân thuở đang yêu
Kinhtedothi - “Bông cúc nhỏ” - tác phẩm được nữ nhà văn Lạc Tâm (Đài Loan) viết khi cô còn ngồi trên ghế giảng đường, vừa xuất bản tại thị trường Việt Nam đã tạo nên một cơn sốt nhỏ trong giới trẻ.
Tiếp bước kể chuyện Bác Hồ
Tiếp bước kể chuyện Bác Hồ
Kinhtedothi - Suốt 50 năm qua, các thế hệ cán bộ, viên chức và người lao động Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch đã sáng tạo, linh hoạt, kết hợp bảo quản thông thường với phương pháp khoa học để giữ gìn, bảo vệ cảnh quan những hiện vật liên quan đến Người.
Đừng vì trường hợp cá biệt mà suy diễn con người Hội An
Đừng vì trường hợp cá biệt mà suy diễn con người Hội An
Kinhtedothi - Liên quan đến câu chuyện “quán cà phê xua đuổi khách Việt, chỉ tiếp khách Tây ở Hội An”, Phòng Văn hóa và Thông tin TP Hội An (Quảng Nam) thừa nhận có sự việc. Tuy nhiên, Phòng Văn hóa và Thông tin TP Hội An cho rằng: “Nhưng không thể từ những trường hợp cá biệt ấy mà suy diễn con người Hội An đang biến thái, vì ham tiền mà phân biệt chủng tộc, phân biệt “Tây” với “Ta”, chuộng sang sính ngoại…”.
Khánh Linh diện váy mạ vàng 24k của Trần Hùng tại Tuần lễ thời trang London
Khánh Linh diện váy mạ vàng 24k của Trần Hùng tại Tuần lễ thời trang London
Kinhtedothi – Khánh Linh đã chia sẻ trên mạng xã hội rằng “mặc dù đã quen với sàn diễn runway với vai trò khách mời, nhưng để catwalk tận London Fashion Week thì là một trải nghiệm quá mới và lạ lẫm”.