Trang chủ / Văn hóa / Hà Nội thanh lịch văn minh

Xây dựng văn hóa ứng xử tại các khu chung cư mới: Khoảng trống còn bỏ ngỏ

Linh Anh 15-12-2018 10:37
Kinhtedothi - Đã 30 năm, Hà Nội hình thành các khu chung cư, bắt đầu từ khu đô thị Linh Đàm nhưng chưa nhận diện được văn hóa ở chung cư. Sống trong cao ốc cao tầng và vẫn giữ thói quen dắt xe máy, xe đạp lên căn hộ, giúp việc trở thành kênh truyền thông quan trọng của toàn dân cư…

Đặc biệt, những mâu thuẫn từ chủ đầu tư với dân cư, chủ đầu tư với ban quản trị (BQT) và cả những lợi ích nhóm của BQT đã đẩy nhiều mặt trái của văn hóa chung cư lên cao trào.

Với mong muốn tìm giải pháp xây dựng văn hóa khu chung cư, sáng 14/12 báo Kinh tế & Đô thị đã tổ chức buổi tọa đàm “Xây dựng văn hóa ứng xử trong khu chung cư mới trên địa bàn TP Hà Nội”, để các khách mời tham gia góp ý xây dựng đời sống văn minh, hiện đại trong các khu chung cư nói riêng, xây dựng Hà Nội văn minh, thanh lịch nói chung.
Mang văn hóa làng, xã lên chung cư
Ông Trần Thanh Phúc – Tổ trưởng Tổ dân phố số 6, thành viên BQT tòa nhà chung cư số 6 khu đô thị Dream Town (phường Tây Mỗ, Nam Từ Liêm) kể những câu chuyện “cười ra nước mắt” ở khu chung cư mình: Hơn 700 căn hộ của 3 tòa nhà, với gần 3.000 nhân khẩu là bức tranh tổng hợp của mọi thành phần ở các làng quê lên khu đô thị. Hành lang vốn là lối đi chung của cả tầng bị độc chiếm để dép, bày biện đồ dùng gia đình hoặc để trẻ con đá bóng. Thế nên, đôi khi ông bà già các hộ to tiếng với nhau chỉ vì cháu nhỏ đá bóng gây ồn. Còn ở khu đô thị Việt Hưng (Long Biên, Hà Nội), nhiều cư dân ngang nhiên đẩy xe máy lên căn hộ để đỡ tốn tiền dịch vụ. Ở một khu đô thị khác thì thang máy trở thành địa chỉ dụ cháu ăn cháo của các bà giúp việc.

 Phó Tổng Biên tập báo Kinh tế & Đô thị Lại Bá Hà phát biểu tại buổi giao lưu trực tuyến. Ảnh: Văn Trọng 

Lý giải cho những câu chuyện nực cười của văn hóa chung cư, KTS Phạm Thanh Tùng – Chánh văn phòng T.Ư Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng: Từ trước đến nay, người Việt Nam chỉ có văn hóa "nằm ngang" chưa có văn hóa theo chiều dọc, theo chiều thẳng đứng, theo phong cách chung cư, thang máy. Nghĩa là người dân mang thói quen sống ở mặt đất, ở làng, xã lên chung cư. “Nhà ở chung cư như là một "cỗ máy" để ở, đòi hỏi cư dân sống trong đó phải sử dụng trang thiết bị kỹ thuật thành thạo” – KTS Phạm Thanh Tùng nhấn mạnh.
Có một thời kỳ, truyền thông biểu dương tình làng nghĩa xóm từ sự việc giết lợn, nấu cỗ ăn ở hành lang tòa nhà chung cư. Nhưng theo KTS Phạm Thanh Tùng ở các khu đô thị, văn hóa lãng xã đó không thật sự phù hợp. Lối sống nông thôn từ hàng ngàn năm với nếp sống, thói quen, cách ứng xử phù hợp với hương ước của làng, với quy định của cộng đồng làng xã, tự do đến mức tùy tiện nhưng đầy tính nhân bản. Khi chuyển sang sống trong các khu đô thị mới, các tòa chung cư thì văn hóa làng ấy đã không còn bền vững. Đó là một thách thức cho các nhà quản trị đô thị và cho mỗi cư dân sống trong các khu đô thị mới, các tòa chung cư.
Nhiều chính sách nhưng vẫn còn kẽ hở
Có mặt tại buổi tọa đàm, Phó Trưởng phòng Quản lý Nhà và Bất động sản (Sở Xây dựng) Trần Ngọc Minh cho rằng: Các văn bản của pháp luật về quản lý và sử dụng nhà chung cư rất chặt chẽ. Từ Luật Nhà ở năm 2005, các thông tư sau Luật, rồi đến các quyết định, quy định của TP trong công tác quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn TP Hà Nội. Thế nhưng, theo KTS Phạm Thanh Tùng, lắm chính sách nhưng vẫn “hở”. Cụ thể là ở tổ dân phố 39, 40 và 41 thuộc khu đô thị Yên Hòa, người dân mất 8 năm kéo dài các cuộc kiện tụng để đòi được những khoảng đất chung được chủ đầu tư xây dựng làm sân tennis và nhà hàng cho thuê thành công viên, vườn hoa và khu sinh hoạt cộng đồng cho khu dân cư.
Chủ đầu tư luôn tư lợi, cố tình chây ì bàn giao quỹ bảo trì và thành lập ban quản lý, Ban quản trị (BQT) tòa nhà. Cho dù, ông Trần Ngọc Minh biện dẫn đủ quy định của Luật nhưng bức xúc vẫn nối dài giữa chủ đầu tư với BQT, đặc biệt thu chi không minh bạch ở các khu chung cư vẫn luôn “nóng”. “Khu chung cư Golden Land building (275 Nguyễn Trãi - Thanh Xuân) có 3 tòa với hơn 700 căn hộ. Khu chung cư đã tổ chức thành công hội nghị chung cư năm 2016 và thành lập được BQT. Tuy nhiên, BQT này không minh bạch trong các hoạt động thu chi tài chính, đầu thầu các đơn vị vận hành quản lý chung cư, xảy ra nhiều vấn đề khiến cư dân bức xúc. Khả năng tương tác giữa BQT với cư dân cũng có vấn đề khi không có những giải đáp thỏa đáng của BQT với người dân khi xảy ra vụ việc” – Trưởng BQT chung cư Golden Land building Trần Anh Tuấn chia sẻ. Sau những lần đấu tranh gay gắt, giữa năm 2018, cư dân khu đô thị Golden Land building đã đứng ra tổ chức bầu lại BQT cho khu chung cư. Và trên địa bàn Hà Nội vẫn còn hơn 100 khu chung cư còn tồn tại cũng vấn đề nổi cộm như Golden Land building.
Đánh thức sự xấu hổ
Theo Phó Tổng Biên tập báo Kinh tế & Đô thị Lại Bá Hà, mâu thuẫn giữa các bên là ngọn nguồn cho những ứng xử thiếu văn hóa, văn minh tại các khu chung cư. Chính vì vậy, theo các chuyên gia, trong khi chúng ta đã có hương ước làng xã, thì cũng nên có những quy định chung hay còn gọi là bộ quy tắc ứng xử trong các khu chung cư để từ đó nắn chỉnh môi trường văn hóa theo chiều hướng văn minh. “Theo tôi, các khu chung cư mới được xây dựng có cơ sở vật chất khá tốt, rộng rãi nên rất dễ tạo ra nếp sống văn hóa mới trong khu dân cư. Tuy hiện nay còn nhiều vấn đề vướng mắc nhưng việc xây dựng văn hóa ứng xử khu đô thị không phải không làm được” – KTS Phạm Thanh Tùng cho biết.
Theo Phó Chủ tịch UBND phường Yên Hòa, 1 địa bàn có 22 tòa nhà chung cư thì ngay sau khi TP ban hành quy tắc ứng xử nơi công cộng, chính quyền đã triển khai tuyên truyền rộng rãi đến người dân. Tuyên truyền tích cực, nhưng một câu hỏi đặt ra là tại sao ứng xử văn hóa chung cư vẫn đầy rẫy những bất cập. GS Đặng Hùng Võ cho rằng, các nước đều chấm điểm việc người dân tham gia hoạt động cộng đồng, cụ thể là qua từng vụ việc, khuôn mẫu cụ thể. Với cách thức này, Việt Nam có thể chấm điểm với chủ đầu tư dự án, chấm điểm từng hộ dân để xem uy tín của chủ đầu tư và bậc thang văn hóa của dân cư ở mức cao hay thấp. Nếu bị chấm điểm thấp thì hộ gia đình đó sẽ cảm thấy rất xấu hổ và phải cải thiện cung cách ứng xử. Đây là việc rất cần thiết và là thông lệ quốc tế.
Trong những năm vừa qua, Hà Nội liên tiếp ban hành các chương trình về ứng xử, văn hóa, văn minh thanh lịch đô thị cũng như ban hành 2 bộ quy tắc ứng xử, tuy nhiên vẫn xảy ra những tranh chấp, mâu thuẫn giữa chủ đầu tư, BQT tòa nhà và cư dân dẫn đến có các diễn đàn, mạng xã hội nói xấu về khu chung cư... Cuộc sống càng phát triển hơn thì ứng xử với nhau dường không được như trước đây, có phần đi xuống... Chính vì vậy, Phó Tổng Biên tập báo Kinh tế & Đô thị Lại Bá Hà mong rằng, với việc xới lên một vấn đề đang “nóng” của ứng xử văn hóa đô thị hiện đại, cuộc tọa đàm “Xây dựng văn hóa ứng xử khu chung cư mới trên địa bàn TP Hà Nội” sẽ giúp các nhà quản lý văn hóa, chính quyền địa phương hướng đến những cách thức tuyên truyền cụ thể, mang tính đặc thù hơn cho việc hình thành văn hóa ứng xử văn minh ở chung cư.

"Theo thống kê mới nhất của Sở Xây dựng, Hà Nội đang có 745 nhà chung cư thương mại với tổng số hơn 160.000 căn hộ. Trong tương lai, quy hoạch nhà ở của Hà Nội cũng theo chiều hướng 80% là chung cư. Nhưng từ khi hình thành cho đến nay, chưa có một hội nghị đánh giá tổng kết tầm quốc gia về vấn đề này để định hướng phát triển văn hóa trong khu chung cư. Đây là sự hụt hẫng của phát triển văn hóa cộng đồng đô thị mới." - GS.TS Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT


"Xây dựng văn hóa chung cư là rất cần thiết, qua đó tạo lối sống mới. Quan trọng hơn hết điều này sẽ góp phần hình thành nhân cách tốt hơn cho thế hệ trẻ sống trong các khu dân cư. Cần có một bộ quy tắc ứng xử tại khu đô thị, phát cho những hộ dân khi họ chuyển về sinh sống. Đó là chuẩn quy tắc chung của khu dân cư mà mọi người phải có trách nhiệm tuân theo." - KTS Phạm Thanh Tùng – Chánh Văn phòng T.Ư Hội Kiến trúc sư Việt Nam


"Hiện nay, có thể chưa xây dựng ngay quy tắc ứng xử, nhưng chúng ta cần có sổ tay có tiêu chí, tiêu chuẩn chung của những người ở chung cư. Còn trong bộ quy tắc ứng xử nơi công cộng đã có nội dung về quy tắc ứng xử trong toàn xã hội. Sở VH&TT đã hướng dẫn đóng biển ở các khu chung cư, khu vui chơi và niêm yết trong thang máy." - Trưởng phòng Nếp sống Văn hóa và Gia đình (Sở VH&TT Hà Nội) Ngô Văn Nam

TAG: Chung cư Văn hóa kiến trúc sư quy tắc ứng xử Hà Nội đô thị
 
Tin khác
[Ảnh] Mãn nhãn với siêu xe F1 lăn bánh tại Hà Nội
[Ảnh] Mãn nhãn với siêu xe F1 lăn bánh tại Hà Nội
Kinhtedothi - Tối 20/4, đội đua F1 Aston Martin Red Bull và tay đua huyền thoại David Coulthard có màn "ra mắt" người dân Thủ đô Hà Nội.
Người dân Hà Nội hòa mình cùng dàn nhạc jazz Đức
Người dân Hà Nội hòa mình cùng dàn nhạc jazz Đức
Kinhtedothi - Tối 20/4, du khách quốc tế và người dân Hà Nội đã có cơ hội thưởng thức hòa nhạc do dàn nhạc jazz thanh thiếu niên Bang Baden-Württemberg, LaJazzO (Đức) biểu diễn.
Chính thức công bố bán vé đường đua F1 tại Hà Nội
Chính thức công bố bán vé đường đua F1 tại Hà Nội
Kinhtedothi - Tối 20/4, tại Quảng trường Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), Sở VH&TT Hà Nội, Công ty Việt Nam Grand Prix (VGPC) cùng Heineken Việt Nam phối hợp tổ chức sự kiện "Khởi động Formula 1 Việt Nam Grand Prix".
Quảng Ngãi: Tri ân hùng binh Hoàng Sa, Trường Sa
Quảng Ngãi: Tri ân hùng binh Hoàng Sa, Trường Sa
Kinhtedothi - Trong tiếng ốc u trầm hùng, đông đảo người dân Lý Sơn và du khách thập phương đã tiễn đưa những chiếc thuyền câu tượng trưng cùng những hình nhân binh phu ra khơi đi Hoàng Sa - một nghi thức quan trọng trong lễ Khao lề tế lính Hoàng Sa.
Rèn luyện thể dục thể thao, nâng cao chất lượng dạy nghề
Rèn luyện thể dục thể thao, nâng cao chất lượng dạy nghề
Kinhtedothi - Các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao là một trong những giải pháp giúp học sinh, sinh viên (HS, SV) khối giáo dục nghề nghiệp (GDNN) thêm yêu nhà trường và có sức khỏe tốt nhất để ra trường làm việc đạt hiệu quả nhất.
Phong trào thể dục thể thao quần chúng tại Hà Nội: Bài bản, hiệu quả thiết thực
Phong trào thể dục thể thao quần chúng tại Hà Nội: Bài bản, hiệu quả thiết thực
Kinhtedothi - Không chỉ duy trì vị thế dẫn đầu về thể thao thành tích cao, những năm qua, TP Hà Nội luôn đi đầu trong phong trào phát triển thể dục thể thao quần chúng, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân.
[Truyện ngắn] Còn duyên…
[Truyện ngắn] Còn duyên…
Kinhtedothi - Trần Tử Lâm ở huyện Hương Sơn vốn là một người học giỏi có tiếng, ngay lần thi đại học đầu tiên đã đỗ cao tót vời, ai nấy đều nhìn Lâm ngưỡng mộ.
Chuyện lạ giao thông trên cầu Long Biên
Chuyện lạ giao thông trên cầu Long Biên
Kinhtedothi - Cầu Long Biên, một cây cầu hơn trăm tuổi, chứa đựng nhiều giai thoại, trong đó có hiện tượng đến nay vẫn tồn tại mà không nhiều người biết: Hướng giao thông trên cầu thay vì thuận chiều bên phải thì lại luôn là bên trái.
Monte Carlo ngày 5: Novak Djokovic thua sốc
Monte Carlo ngày 5: Novak Djokovic thua sốc
Kinhtedothi - Novak Djokovic bất ngờ dừng bước ở vòng tứ kết Monte Carlo 2019 sau khi để thua 1-2 (3-6, 6-4, 2-6) trước tay vợt hạng 14 thế giới, Daniil Medvedev.
Quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch
Quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch
Kinhtedothi - Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch đến năm 2021, định hướng đến năm 2030.
Tu bổ, phục hồi di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám
Tu bổ, phục hồi di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám
Kinhtedothi - Tu bổ, phục hồi di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám với mục tiêu bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật của Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trở thành địa điểm giới thiệu và tôn vinh nền giáo dục Việt Nam...