Trang chủ / Du lịch / Hà Nội: Độc và Lạ

Đền Bạch Mã - chốn linh thiêng

Phan Mỹ Hảo 27-02-2021 07:13
Kinhtedothi - Đền Bạch Mã là một trong “Tứ trấn" của kinh thành Thăng Long xưa. Đền được xây dựng ở huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức; nay tọa lạc tại số 76 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, được xem là chốn linh thiêng bậc nhất Hà thành.
Tương truyền đền Bạch Mã được xây dựng trong thời Bắc thuộc để thờ thần Long Đỗ (Rốn Rồng) - vị thần bản địa của các làng cổ Hà Nội. Tới thế kỷ IX, Cao Biền sang làm thứ sử Giao Châu, đóng quân ở La thành. Sách sử ghi lại, Cao Biền dạo chơi phía Đông thành Đại La, Biền bỗng thấy dông bão mù mịt, một nhân vật kỳ dị cưỡi rồng đi trong mây, dáng vẻ rất hùng dũng. Biết gặp phải vị thần uy nghiêm, Biền liền làm bùa trấn yểm. Nhưng lỳ lạ thay, vừa làm lễ trấn yểm xong ban ngày thì đêm sấm sét nổi lên đùng đùng, tất cả bùa yểm bị đánh tan tành.
 Đền Bạch Mã, quận Hoàn Kiếm. Ảnh: Công Hùng
Năm Canh Tuất (1010), Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra Đại La (Thăng Long). Trong quá trình xây kinh thành mới, nhiều lần đắp lên lại bị sụp đổ. Vua liền sai người tới đền cầu đảo, liền thấy một con ngựa trắng từ trong đền đi ra, đi đến đâu để vết chân đến đấy, xong xuôi ngựa quay về đền rồi… biến mất. Vua cứ y theo dấu vó ngựa mà xây thì đắp luỹ thành công.

Do đó, vua kính cẩn gọi đền bằng hiệu Bạch Mã (đền ngựa trắng) và tôn thần Long Đỗ làm Quốc Đô Định Bang Thành Hoàng Đại Vương, trấn giữ phía đông Hoàng thành Thăng Long. Đây là điều rất đặc biệt vì thông thường các vị thần chỉ làm thành hoàng các làng quê nhỏ, còn thần Long Đỗ là thành hoàng một kinh thành tất có vị trí lớn và quan trọng hơn rất nhiều.

Nằm cạnh sông Tô Lịch, gần bến Hà Khẩu, phong cảnh hữu tình, trải theo thời gian đền Bạch Mã trở nên một trong những chốn linh thiêng nổi tiếng bậc nhất của Hà thành. Cuối thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp sang mở mang phố xá cũng không dám đụng vào những phần đã xây. Do đó, dáng dấp ngôi đền còn lưu lại đến nay chủ yếu mang phong cách nghệ thuật của thời Nguyễn.

Cửa đền về hướng Nam, theo kiến trúc cổ truyền được bố trí hết sức hài hòa với nghi môn, phương đình, đại bái, cung cấm, thiêu hương, nhà hội đồng ở phía sau đền. Điểm nổi bật của nét kiến trúc bên trong ngôi đền là toàn bộ khung nhà gỗ với hệ thống cột gỗ lim lớn, bộ đỡ mái đều được làm theo đúng kiểu “giá chiêng chồng rường con nhị”, nét chạm khắc tỉ mỉ, chắc, khỏe đúng kiểu thời nhà Nguyễn được tô đậm.

Hai bên phương đình và bên trong nhà đại bái, thiêu hương, cung cấm đều đặt các ban thờ trang trọng được chế tác tinh xảo với những tương phản đỏ -vàng và trắng - đen là sắc màu chủ đạo. Trên các xà nách, xà ngang, các vì chồng rường của đền... có nhiều mảng trang trí với các đề tài phong phú và nét chạm chắc, nhìn vào trông vững vàng.

Hiện nay tại đền còn lưu giữ rất nhiều cổ vật có giá trị như: Bia đá, sắc phong, chuông đồng, kiệu rước, hương án, hạc thờ, độc bình, đôi phỗng... Đặc biệt là hình ảnh 15 tấm văn bia ghi lại những điển tích, thần thoại trong việc xây dựng đền, những nghi lễ cúng thần và các lần trùng tu tôn tạo lại đền rất chi tiết. Với hơn một nghìn năm lịch sử, đền Bạch Mã là một trong những di sản tiêu biểu của thủ đô Hà Nội. Ngày 12/12/1986, ngôi đền đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Hàng năm, đền Bạch Mã thường tổ chức lễ hội vào ngày 12 và 13 tháng 2 âm lịch. Đoàn rước kiệu mặc những bộ trang phục truyền thống với nhiều màu sắc lộng lẫy. Lễ hội của đền được tổ chức với ý nghĩa tiễn mùa Đông qua và đón mùa Xuân mới. Người ta cầu cho mùa màng bội thu, người dân được sống ấm no, hạnh phúc. Lễ hội chính là sự dung hòa giữa văn hóa tín ngưỡng dân gian và nghi thức cúng cung đình ảnh hưởng từ Đạo giáo. Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng, chính sự dung hòa đó đã tạo nên nét đặc sắc trong lễ hội đền Bạch Mã.

Trong những ngày đầu năm, nếu có dịp bạn hãy đến phố Hàng Buồm để một lần tự tìm hiểu về Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia này.
TAG: đền bạch mã Hà Nội Di tích
 
Tin khác
Thủ tướng đồng ý với đề xuất thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc
Thủ tướng đồng ý với đề xuất thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc
Kinhtedothi - Thủ tướng Chính phủ cơ bản đồng ý với đề xuất của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về phương án thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc.
Đặc sản Hà Nội vào cuối mùa, dù giá cao, khách vẫn lùng mua
Đặc sản Hà Nội vào cuối mùa, dù giá cao, khách vẫn lùng mua
Kinhtedothi - Chỉ xuất hiện 2 - 3 tuần chớp nhoáng vào cuối tháng 8, đầu tháng 9, đặc sản của Hà Nội ngày cuối mùa vẫn luôn được nhiều khách lùng đặt mua để ăn dè dù giá cao.
Regal Food - Định nghĩa mới về trải nghiệm ẩm thực Quốc tế tại Việt Nam
Regal Food - Định nghĩa mới về trải nghiệm ẩm thực Quốc tế tại Việt Nam
Kinhtedothi - Với mong muốn cung cấp nguồn thực phẩm chất lượng cho Quý khách hàng, nâng cao trải nghiệm phục vụ theo tiêu chuẩn châu Âu, ngày 12.9 sắp tới, hệ thống siêu thị - nhà hàng Regal Food thuộc hệ sinh thái độc quyền của Đất Xanh Miền Trung sẽ tiến hành ký kết hợp tác với hàng loạt các nhà cung ứng thực phẩm 5 sao.
Những điểm đến được du khách muốn tới khi hết giãn cách
Những điểm đến được du khách muốn tới khi hết giãn cách
Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp khiến hoạt động du lịch bị “đóng băng” nhưng không vì thế mà ước mơ “xách vali lên để đi” bị biến mất. Hà Nội, Đà Lạt, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Phú Quốc là 5 điểm đến được du khách Việt Nam lưu lại trong danh sách mong muốn (Wishlist) để chờ ngày du lịch trở lại.
Lễ hội “Fallas” rực rỡ sắc màu tại Tây Ban Nha
Lễ hội “Fallas” rực rỡ sắc màu tại Tây Ban Nha
Hằng năm trước lễ hội, người dân Valencia sử dụng các vật liệu gỗ, thạch cao và giấy bồi, khéo léo làm hàng trăm hình nộm nhiều màu sắc để phục vụ lễ hội.
Hàn Quốc giúp Việt Nam và ASEAN quảng bá hình ảnh du lịch
Hàn Quốc giúp Việt Nam và ASEAN quảng bá hình ảnh du lịch
Nữ diễn viên So Yu-jin sẽ đồng hành với các bạn trẻ để cùng chia sẻ, tìm hiểu về những món ăn độc đáo cũng như các điểm đến du lịch nổi tiếng ở Việt Nam và các nước trong khu vực Đông Nam Á.
Việt Nam sẽ thí điểm thu hút 2-3 triệu lượt khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc
Việt Nam sẽ thí điểm thu hút 2-3 triệu lượt khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc
Kinhtedothi – Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết sẽ thí điểm thu hút khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc từ nay đến cuối năm (dự kiến 2-3 triệu lượt người).
Kong Forest -  công viên độc nhất vô nhị
Kong Forest - công viên độc nhất vô nhị
Kinhtedothi - Dịch Covid-19 đã ngăn không cho du khách đến tham quan Công viên Kong Forest (Khánh Hòa) vừa được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) trao bằng chứng nhận 2 kỷ lục. Đó là Zipline Canopy Tour - Hành trình khám phá thiên nhiên trong rừng bằng Zipline lớn nhất Việt Nam và Công viên du lịch thám hiểm trong rừng lớn nhất Việt Nam.
Sở Du lịch Hà Nội mới nhận được 40 hồ sơ xin hỗ trợ của hướng dẫn viên
Sở Du lịch Hà Nội mới nhận được 40 hồ sơ xin hỗ trợ của hướng dẫn viên
Kinhtedothi - Ngày 20/8, Sở Du lịch Hà Nội thông tin, tính đến ngày 19/8 Sở Du lịch Hà Nội mới nhận được 40 hồ sơ của các hướng dẫn viên du lịch nhận gói hỗ trợ theo Quyết định số 23/2021/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Thừa Thiên Huế: Lao đao vì Covid-19, ngành du lịch tìm giải pháp phục hồi
Thừa Thiên Huế: Lao đao vì Covid-19, ngành du lịch tìm giải pháp phục hồi
Kinhtedothi - Cũng như nhiều địa phương của cả nước, ngành du lịch Thừa Thiên Huế đang phải đối mặt với những khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Hàng nghìn lao động thất nghiệp, doanh thu sụt giảm nghiêm trọng.
Vẻ đẹp huyền bí tháp Poshanư
Vẻ đẹp huyền bí tháp Poshanư
Kinhtedothi - Vào dịp này, nếu không có dịch Covid-19, người ta lại nô nức đến tháp Poshanư (TP Phan Thiết) để chứng kiến Lễ hội Katê với nhiều tiết mục đặc sắc.