Trang chủ / Quốc tế / Kinh tế tài chính toàn cầu

Đông Nam Á "ho", chuỗi cung ứng toàn cầu lo

Hương Thảo 05-09-2021 17:50
Kinhtedothi - Giới chuyên gia nhận định, đại dịch Covid-19 và sự gián đoạn sản xuất ở Đông Nam Á lúc này có khả năng định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu. Liệu các quốc gia trong khu vực, bao gồm Việt Nam, có thể duy trì sức hấp dẫn của mình?
Hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH Katolec Việt Nam, KCN Quang Minh, Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng 
Sản xuất suy giảm

Trong vài thập kỷ qua, Đông Nam Á nổi lên như một nhân tố quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, với các quốc gia như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia trở thành những trung tâm sản xuất lớn. Đây hiện là khu vực sản xuất chính cho ô tô, máy tính, điện tử và hàng may mặc.

Tuy nhiên, khu vực đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi sự bùng phát trở lại của dịch bệnh trong những tháng gần đây, phần lớn được cho là do biến thể Delta rất dễ lây lan. Những biện pháp phong tỏa, hạn chế chặt chẽ hơn để kiểm soát sự lây lan của virus đã khiến các nhà máy ở nhiều quốc gia Đông Nam Á phải đóng cửa. Hoạt động sản xuất trên toàn khu vực bị ảnh hưởng nặng nề và “vẫn trong tình trạng suy thoái trong suốt tháng 8” - theo một cuộc khảo sát với khoảng 2.100 nhà máy.

Theo hãng thống kê IHS Markit - có trụ sở tại London, chỉ số Nhà quản lý mua hàng (PMI) của khu vực “vẫn vững chắc trong vùng suy giảm”, ở mức 44,5 do “các trường hợp Covid-19 gia tăng và các biện pháp phong tỏa”. Tháng 8 là tháng thứ 3 liên tiếp chỉ số PMI của Đông Nam Á ở dưới mức 50 - mức suy giảm. Nhà kinh tế Lewis Cooper của IHS Markit nói với hãng thông tấn Đức DPA: “Tốc độ giảm nhanh nhất được ghi nhận ở Myanmar, Việt Nam và Malaysia”.

Sự sụt giảm năng lực sản xuất, đặc biệt là ở các nước như Thái Lan và Việt Nam, được cho đã ảnh hưởng đến chuỗi giá trị toàn cầu. Theo tờ DW của Đức, nhiều công ty tìm nguồn cung ứng hàng hóa từ khu vực cho biết họ đã phải đối mặt với sự gián đoạn chưa từng có trong năm nay do bùng phát Covid-19 và tình trạng thiếu container.

“Với vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu trong những năm gần đây, đặc biệt là trong khâu lắp ráp cuối cùng của thiết bị điện tử, dịch bệnh bùng phát tại đây đã tác động rõ rệt tới các mặt hàng liên quan đến viễn thông”, Sian Fenner, nhà kinh tế hàng đầu châu Á tại Oxford Economics, nói với DW.

Rajiv Biswas, chuyên gia kinh tế cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương của IHS Markit, cho biết, ngay cả các tập đoàn lớn như Samsung và Toyota cũng phải đối mặt với những thách thức về sản xuất tại khu vực. Samsung đã cố gắng giảm thiểu sự gián đoạn bằng cách chuyển sản xuất sang các bộ phận khác trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu của họ, nhưng Toyota buộc phải tạm dừng một số dây chuyền lắp ráp ô tô do sự gián đoạn chuỗi cung ứng ở các trung tâm sản xuất Đông Nam Á.

DW nhấn mạnh, để tránh gián đoạn sản xuất, Việt Nam đã và đang tạo điều kiện để các nhà máy tiếp tục mở cửa nếu họ áp dụng biện pháp ngăn chặn nghiêm ngặt, bao gồm cung cấp chỗ ở tại chỗ hoặc hình thức vận chuyển cho người lao động để tránh lây nhiễm virus. Nhưng trong trường hợp của Thái Lan, một cuộc di cư của lao động nhập cư kể từ đầu đại dịch đang dẫn đến tình trạng thiếu lao động. “Điều này đang tác động đến lĩnh vực sản xuất thâm dụng lao động, đặc biệt là thực phẩm, dệt may và một số nhà sản xuất cao su”, ông Fenner nói.

Do đó, ông Biswas nhận định: “Các biện pháp ngăn chặn nên được thực hiện. Trong đó ưu tiên tiêm phòng cho người lao động trong các ngành công nghiệp quan trọng, gồm sản xuất, hậu cần và cảng, cũng như thiết lập các khu ở và làm việc an toàn tại chỗ cho công nhân để giảm thiểu rủi ro bùng phát Covid-19 trong các nhà máy”.
Nhà máy của Samsung tại tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam. Ảnh: Bloomberg. 
Khó khăn sẽ qua đi?

Chuyên gia Fenner cho biết, sự gián đoạn chuỗi cung ứng và áp lực giá cả có thể bắt đầu giảm bớt vào đầu năm tới. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng sự gián đoạn có thể sẽ kéo dài hơn trong một số lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn, tác động tiêu cực đến ngành sản xuất ô tô. Hôm 2/9 vừa qua, nhà sản xuất ô tô Ford thông báo rằng nhà máy của họ ở TP Cologne của Đức sẽ tạm dừng sản xuất mẫu xe Fiesta vì tình trạng thiếu chất bán dẫn thường được lấy từ các nhà máy ở Malaysia - nơi đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch.

“Mặc dù chúng tôi hy vọng quý II/2021 sẽ ghi nhận đỉnh điểm của sự gián đoạn này, nhưng thực tế phải mất vài quý nữa để tình hình có thể được khôi phục lại hoàn toàn”, ông Fenner nói.

Sự gián đoạn lớn do Covid-19 được cho cũng đang thúc đẩy việc xem xét mở rộng và đa dạng hóa các chuỗi cung ứng trong nhiều lĩnh vực. Việc có quá nhiều ngành công nghiệp chủ chốt như điện tử và sản xuất dệt may chỉ tập trung ở một vài nơi đã gây hại cho nhiều DN. “Điều này sẽ cải thiện sự đa dạng hóa toàn cầu của chuỗi cung ứng cũng như tăng năng lực sản xuất trong nước trong các phân khúc công nghiệp quan trọng, như thiết bị y tế, sản xuất vaccine và sản xuất thiết bị điện tử quan trọng, đặc biệt là chất bán dẫn”, chuyên gia Biswas của IHS Markit nêu quan điểm.

Tuy nhiên, chuyên gia Fenner của Oxford Economics, đánh giá: “Sự gián đoạn lúc này có thể dẫn đến đa dạng hóa hơn, nhưng chúng tôi tin rằng việc thu hút vốn sẽ bị hạn chế và châu Á sẽ vẫn là một điểm đến hấp dẫn đối với FDI, đặc biệt là tại Việt Nam, với sự năng động của thị trường lao động, nhu cầu tiêu dùng trong khu vực tăng và thuận lợi trở lại”.

Tầm quan trọng của sản xuất Việt Nam cũng được cho là một trong những lý do thúc đẩy các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) ưu tiên hỗ trợ vaccine Covid-19 thời gian qua cho Việt Nam - đối tác thương mại lớn nhất của khối ở Đông Nam Á. DW ước tính, các quốc gia EU đã tài trợ hoặc cam kết cung cấp tổng cộng 2,6 triệu liều vaccine cho Việt Nam.
DW dẫn lời bà Thu Le (Viện Chính sách Chiến lược Australia) lưu ý rằng, các công ty Mỹ bao gồm Nike, Adidas và Apple, có chuỗi cung ứng tại Việt Nam đã lên tiếng vận động Chính phủ Washington hỗ trợ vaccine hơn nữa cho Việt Nam. Đến nay, Mỹ đã tài trợ cho Việt Nam tổng cộng 6 triệu liều vaccine Covid-19.
TAG: Đông Nam Á chuỗi cung ứng toàn cầu đại dịch Covid-19 Việt Nam
 
Tin khác
Biến thể Omicron có thể “thống trị và áp đảo” toàn cầu từ 3-6 tháng tới
Biến thể Omicron có thể “thống trị và áp đảo” toàn cầu từ 3-6 tháng tới
Kinhtedothi - Bác sĩ truyền nhiễm cao cấp Singapore Leong Hoe Nam cảnh báo biến thể Omicron có khả năng sẽ trở thành biến chủng trội trên toàn cầu trong những tháng tới.
OPEC 'nói không' với ông Biden về việc bơm mạnh nguồn cung dầu
OPEC "nói không" với ông Biden về việc bơm mạnh nguồn cung dầu
Kinhtedothi - Theo kết quả khảo sát của Reuters, sản lượng dầu của OPEC trong tháng 11/2021 chỉ tăng 220.000 thùng/ngày, vẫn thiếu 13% so với mức kế hoạch đặt ra trước đó.
Trung Quốc phát hiện được kháng thể vô hiệu hóa tất cả biến chủng của Covid-19
Trung Quốc phát hiện được kháng thể vô hiệu hóa tất cả biến chủng của Covid-19
Kinhtedothi - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa thông báo họ đã phân lập một kháng thể có thể vô hiệu hóa một cách hiệu quả tất cả biến thể của virus SARS-CoV-2.
Điện Kremlin: Hai Tổng thống Putin và Lukashenko sẽ cùng đến thăm Crimea 'vào thời điểm thích hợp'
Điện Kremlin: Hai Tổng thống Putin và Lukashenko sẽ cùng đến thăm Crimea "vào thời điểm thích hợp"
Kinhtedothi - Điện Kremlin vừa cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko sẽ sắp xếp thời gian đến thăm Crimea "vào một thời điểm thích hợp".
Triển vọng mong manh
Triển vọng mong manh
Kinhtedothi - Sau 5 tháng bị ngưng trệ, 7 bên tham gia ký kết hồi mùa Hè năm 2015 thỏa thuận về giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Iran (JCPOA) - bao gồm Mỹ, Iran, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức - đã nối lại đàm phán ở thủ đô Viên của nước Áo về việc Mỹ và Iran tham gia trở lại JCPOA. Sự ngưng trệ có nguyên do ở sự thay đổi tổng thống và chính phủ ở Iran nhưng trước hết ở bất đồng quan điểm chưa được khắc phục giữa Mỹ và Iran.
Tel Aviv “nhảy vọt' 5 bậc, dẫn đầu danh sách các thành phố đắt đỏ nhất thế giới năm 2021
Tel Aviv “nhảy vọt" 5 bậc, dẫn đầu danh sách các thành phố đắt đỏ nhất thế giới năm 2021
Kinhtedothi - Thành phố Tel Aviv của Israel lần đầu tiên xếp vị trí cao nhất trong bảng xếp hạng Chỉ số Chi phí sinh hoạt toàn cầu do Bộ phận nghiên cứu và phân tích Economist Intelligence Unit (EIU) tổng hợp.
Mỹ khẳng định xả kho dự trữ dầu chiến lược sẽ hạ nhiệt khủng hoảng nguồn cung
Mỹ khẳng định xả kho dự trữ dầu chiến lược sẽ hạ nhiệt khủng hoảng nguồn cung
Kinhtedothi - Bộ trưởng Năng lượng Mỹ tuyên bố việc giải phóng kho dự trữ dầu mỏ chiến lược của nước này là một công cụ để giải quyết tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung trong ngắn hạn.
Chứng khoán Mỹ lại bị bán tháo ồ ạt, Dow Jones “bốc hơi” gần 700 điểm
Chứng khoán Mỹ lại bị bán tháo ồ ạt, Dow Jones “bốc hơi” gần 700 điểm
Kinhtedothi - Chứng khoán Mỹ quay đầu giảm mạnh trong ngày 30/11 sau khi lãnh đạo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tuyên bố sẽ đẩy nhanh chương trình thu mua trái phiếu khi rủi ro lạm phát gia tăng.
Nga cảnh báo hành động nếu NATO vượt 'lằn ranh đỏ
Nga cảnh báo hành động nếu NATO vượt "lằn ranh đỏ" về Ukraine
Kinhtedothi - Tổng thống Nga đề cập đến vũ khí siêu thanh, trong khi đáp trả những cảnh báo của NATO liên quan đến Ukraine.
Global Gateway: Cùng cách chơi
Global Gateway: Cùng cách chơi
Kinhtedothi - Global Gateway (tạm dịch là Cửa ngõ toàn cầu) là tên gọi của kế hoạch mới của EU về đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng ở các nước đối tác và đang phát triển trên thế giới.
Kinh nghiệm từ Na Uy: Bí quyết “vàng” để xây dựng nền kinh tế tuần hoàn
Kinh nghiệm từ Na Uy: Bí quyết “vàng” để xây dựng nền kinh tế tuần hoàn
Kinhtedothi - Các chuyên gia đều đánh giá đây là thời điểm vô cùng thích hợp để Việt Nam lồng ghép mô hình kinh tế tuần hoàn vào ngành nhựa nhằm sử dụng tài nguyên thông minh, giảm phát thải hiệu quả và phục hồi môi trường.