Trang chủ / Đô thị / Quy hoạch - Xây dựng

Hà Nội sẽ đẹp dần lên bởi những cây cầu

KTS Phạm Thanh Tùng 13-10-2021 09:41
Kinhtedothi - Hiện thực hóa quy hoạch phát triển hệ thống giao thông vận tải đến năm 2030, tầm nhìn 2050, Hà Nội đã và đang xây dựng nhiều cây cầu lớn bắc qua sông Hồng. Mỗi cây cầu không chỉ có chức năng giao thông, mà còn là cổng chào trên sông, là tác phẩm kiến trúc mang tính văn hóa, tính biểu tượng. Đó là hình ảnh lãng mạn của một Thủ đô hiện đại, văn hiến, văn minh trong thế kỷ XXI.
 Cầu Đông Trù tạo thành trục giao thông xuyên suốt, kết nối và mở ra hướng phát triển cho khu vực phía Bắc sông Hồng. Ảnh: Nguyễn Đức
1. Trên thế giới, rất nhiều đô thị được hình thành bên các dòng sông. Và cũng chính các dòng sông đã mang đến cho đô thị một diện mạo văn hóa khác biệt, tạo nên bản sắc của đô thị đó. Việt Nam cũng thế, hầu hết các đô thị truyền thống ở nước ta đều nằm bên những dòng sông và những cây cầu là cái gạch nối với hai bờ đô thị. Vì thế, ở khía cạnh lịch sử, cây cầu là minh chứng sống động, chân thực về sự phát triển kinh tế - xã hội của đô thị đương thời. Ở góc độ văn hóa, cây cầu có hình dáng đẹp, độc đáo sẽ tô điểm cho cảnh quan kiến trúc và góp phần làm giàu thêm văn hóa đô thị. Còn với cư dân, cây cầu gắn liền với họ không chỉ trong hoạt động đi lại, giao thương, mà nó đã trở thành kỷ niệm, là ký ức của mỗi đời người.

Vào cuối thập niên 50 của thế kỷ trước, khi còn ở bậc tiểu học, lũ trẻ hàng phố chúng tôi đã thuộc lòng bài thơ về cầu Long Biên và thường nghêu ngao đọc những câu thơ giản dị, dễ nhớ như đồng dao: “Hà Nội có cầu Long Biên/Vừa dài vừa rộng bắc trên sông Hồng/Tàu xe đi lại thong dong/Người người tấp nập gánh gồng ngược xuôi…”. Ngày đó, Hà Nội mới chỉ có mỗi cầu Long Biên bắc qua sông Hồng nối từ bến Bồ Đề (thuộc huyện Gia Lâm) với khu phố cổ (quận Hoàn Kiếm).
Đây là cây cầu bằng thép, do nhà thầu Daydé & Pille thiết kế xây dựng với sự tham gia của 40 kỹ sư, đốc công người Pháp cùng hơn 3.000 thợ lao động Việt Nam làm việc ròng rã cực nhọc trong suốt 4 năm trời, kể từ lúc khởi công (ngày 12/9/1898) cho đến khi khánh thành (1902). Với chiều dài 2.290m (không kể đường dẫn), gồm 19 nhịp bằng thép cao 13,5m (đặt trên 20 trụ cầu lớn bằng bê tông), có hình dáng một con rồng uốn lượn, cầu Long Biên khi ấy là một trong 4 cây cầu thép lớn nhất thế giới và là cây cầu đẹp, độc đáo nhất châu Á.

Có một điều đặc biệt, thời ấy, người Pháp mới đang bắt đầu quá trình xây dựng Hà Nội theo kiểu quy hoạch đô thị châu Âu, nước ta còn rất lạc hậu, chưa có điện, công nghiệp, rất ít công trình kiến trúc được xây dựng theo phong cách kiến trúc cổ điển Pháp như Nhà hát Lớn, Phủ Toàn quyền (nay là Phủ Chủ tịch), vậy mà kiến trúc - cầu Long Biên lại rất hiện đại không hề ảnh hưởng một chi tiết nào của phong cách kiến trúc cổ điển ấy.
Trải qua hơn thế kỷ, mặc dù bị chiến tranh tàn phá, mang đầy thương tích nhưng ngày nay cầu Long Biên vẫn sừng sững đứng đó, soi mình xuống dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa, không hề cổ, cũ mà trở thành di sản văn hóa mang tính thời đại với biểu tượng Rồng bay bất tử của Thăng Long - Hà Nội. Sự xuất hiện cầu Long Biên vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, đã mở ra một thời kỳ mới của quá trình đô thị hóa Hà Nội lần thứ nhất, cũng như giao thương với các tỉnh phía Bắc và Đông Bắc của đất nước.
83 năm sau, Hà Nội có thêm hai cây cầu, đó là cầu Thăng Long và cầu Chương Dương. Bước vào thời kỳ đổi mới, cùng với quá trình đô thị hóa mạnh mẽ và sau khi mở rộng địa giới hành chính, diện mạo kiến trúc đô thị Hà Nội đổi thay nhanh chóng theo hướng văn minh - hiện đại. Hà Nội có thêm cầu Vĩnh Tuy (giai đoạn I), Thanh Trì, Vĩnh Thịnh, Văn Lang và đặc biệt là cầu Nhật Tân, một cây cầu dây văng hiện đại nối cửa ngõ quốc tế sân bay Nội Bài với trung tâm TP.
Theo quy hoạch chiến lược phát triển hệ thống giao thông vận tải (đến năm 2030, tầm nhìn 2050), ngoài 8 cây cầu đã xây dựng kể trên, Hà Nội sẽ xây dựng thêm 10 cây cầu nữa trong đó có cầu Trần Hưng Đạo đang được chủ đầu tư lập dự án, có hình thức kiến trúc cầu theo phong cách gọi là “xứ Đông Dương” (?) cách đây hơn thế kỷ (nhưng lại được Hội đồng tuyển chọn) gây xôn xao dư luận và giới kiến trúc sư bởi những ý kiến phản ứng trái chiều.

2. Hà Nội là TP của cây xanh, mặt nước. Trải qua hơn ngàn năm hình thành và phát triển, TP luôn gắn liền với sông Hồng. Khởi nguồn từ phương Bắc xa xôi, ngàn vạn năm nay sông Hồng vẫn cần mẫn chở nặng phù sa bồi đắp cho vùng đồng bằng châu thổ Bắc Bộ và uốn lượn như dải lụa hồng bao bọc TP, tạo nên một đặc trưng cho cảnh quan đô thị Hà Nội. Nếu như ở thế kỷ trước, Hà Nội là TP ven sông, nhưng với Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050, sông Hồng đã nằm trong lòng TP.
Vì thế, việc xây dựng thêm 10 cây cầu hay hơn nữa nối hai bờ sông Hồng trong tương lai gần là rất cần thiết, không chỉ đáp ứng nhu cầu giao thông cho phát triển kinh tế Thủ đô theo hướng bền vững, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để hình thành diện mạo kiến trúc hai bờ của TP sông Hồng trên một đoạn dài 40km chảy qua Hà Nội. Đó cũng là động lực thu hút các nhà đầu tư bất động sản và thúc đẩy hình thành các dự án khu đô thị mới khu vực phía Đông, phía Bắc sông Hồng, làm cho diện mạo kiến trúc đô thị Thủ đô thêm khang trang hiện đại và giàu bản sắc trong thời kỳ phát triển mới một cách bền vững.
 Cầu Long Biên bắc qua sông Hồng. Ảnh: Võ Hải

Bây giờ, bên kia cầu Long Biên, Vĩnh Tuy, Chương Dương, Nhật Tân không còn là những cánh đồng trồng ngô, trồng lúa hay làng xóm nghèo, mà thay vào đó là các dãy phố, khu đô thị mới sầm uất với hàng trăm tòa chung cư cao tầng, biệt thự kiến trúc hiện đại, trung tâm thương mại, khách sạn, công sở, công trình thể thao - văn hóa, rồi các làng nghề truyền thống như làng gốm Bát Tràng… Ngày ngày, hàng ngàn vạn người và phương tiện qua lại trên những cây cầu để vào ra TP. Những cây cầu không chỉ làm cho giao thông giữa hai bờ sông Hồng thuận tiện, mà nó còn làm cho giá đất và bất động sản tăng chóng mặt. Và cũng nhờ thế mà cái nhìn khinh khỉnh cách biệt vốn có giữa người nội đô với kẻ ngoại thành bao đời nay cũng nhẹ nhàng đi!

3. Trong tương lai không xa, Hà Nội sẽ có nhiều cây cầu lớn được xây dựng, đó là hình ảnh lãng mạn của một Thủ đô hiện đại, văn hiến, văn minh trong thế kỷ XXI. Mỗi cây cầu không chỉ có chức năng giao thông, mà còn là cổng chào trên sông, là tác phẩm kiến trúc cầu mang tính văn hóa, tính biểu tượng, phản ánh sự phát triển của một TP được mệnh danh là TP vì hòa bình,

TP sáng tạo. Vì thế, việc thiết kế cầu không chỉ là công việc của các công trình sư cầu đường, mà rất cần có sự tham gia sáng tạo của kiến trúc sư và sự góp ý của cộng đồng xã hội. Để khi xây dựng lên, mỗi cây cầu sẽ là một bông hoa đẹp tô điểm cho cảnh quan kiến trúc đô thị hai bờ sông Hồng. Hình ảnh những cây cầu được xây dựng bằng công nghệ mới, hiện đại, có vẻ đẹp độc đáo, mang đậm nét văn hóa soi bóng xuống dòng sông Hồng đỏ đậm phù sa, sẽ tạo ấn tượng lãng mạn biết bao cho du khách. Và Hà Nội sẽ đẹp dần lên bởi những cây cầu!

Nếu được như thế, thì một ngày nào đó, ở nơi nào đó trên trái đất này, mỗi khi nhắc đến Hà Nội, người ta sẽ không chỉ nhớ đến cầu Long Biên mà còn nhớ hai, ba cây cầu nào khác bắc qua sông Hồng của Hà Nội, như đã từng nhắc đến cầu Great Belt (Đan Mạch), cầu tháp qua sông Thame (của London -Anh), cầu cảng Sydney (Úc), cầu Millau (Pháp), hay cầu cổng Vàng nối liền giữa San Fransico và California của nước Mỹ…

Khi ấy, không biết lũ trẻ thế hệ Y... của TP ngàn năm tuổi này có còn nghêu ngao hát “Hà Nội có những cây cầu…” như chúng tôi ngày trước?.

TAG: Hà Nội Những cây cầu KTS Phạm Thanh Tùng
 
Tin khác
Thời tiết hôm nay 22/10: Hà Nội trời rét, nhiệt độ thấp nhất 16 độ C
Thời tiết hôm nay 22/10: Hà Nội trời rét, nhiệt độ thấp nhất 16 độ C
Kinhtedothi - Dự báo thời tiết hôm nay (22/10), khu vực Hà Nội nhiều mây, có mưa vài nơi. Trời rét. Nhiệt độ thấp nhất 16 - 19 độ C. Nhiệt độ cao nhất 19 - 22 độ C.
Quy hoạch xây dựng cảng container quy mô công suất lớn tại huyện Gia Lâm
Quy hoạch xây dựng cảng container quy mô công suất lớn tại huyện Gia Lâm
Kinhtedothi - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Quyết định số 4513/QĐ-UBND phê duyệt đồ án Quy hoạch chi tiết Cảng container Phù Đổng, tỷ lệ 1/500, tại xã Cổ Bi và Đặng Xá, huyện Gia Lâm.
Hà Nội: Điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Mỹ Đình II
Hà Nội: Điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Mỹ Đình II
Kinhtedothi - UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 4519/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Mỹ Đình II tỷ lệ 1/500 tại ô đất ký hiệu CC1 tại phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm.
Phó Thủ tướng Thường trực: Đảm bảo trật tự, an toàn giao thông gắn với phòng chống dịch Covid-19
Phó Thủ tướng Thường trực: Đảm bảo trật tự, an toàn giao thông gắn với phòng chống dịch Covid-19
Kinhtedothi - Ngày 21/10/2021, Văn phòng Chính phủ đã có Thông báo số 271/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh - Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia tại Hội nghị sơ kết công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) 9 tháng và triển khai nhiệm vụ trọng tâm Quý IV năm 2021.
Hải Phòng: Vì sao hàng trăm lượt phương tiện đến Hải Phòng vẫn phải quay đầu?
Hải Phòng: Vì sao hàng trăm lượt phương tiện đến Hải Phòng vẫn phải quay đầu?
Kinhtedothi - Hải Phòng vẫn yêu cầu người từ vùng vàng đến phải cách ly tại nhà từ 7 đến 14 ngày. Nhiều người đã phải quay xe khi không đủ điều kiện vào Thành phố.
Hà Nội: Chất lượng không khí tại nhiều khu vực ở mức trung bình
Hà Nội: Chất lượng không khí tại nhiều khu vực ở mức trung bình
Kinhtedothi - Trong vòng 24 giờ (từ 15 giờ ngày 20/10 đến 14 giờ ngày 21/10) chất lượng không khí (CLKK) tại nhiều khu vực tại Hà Nội ở mức trung bình.
Hà Nội: Điều chỉnh cục bộ quy hoạch để xây dựng nhà hát hiện đại của Thủ đô tại quận Tây Hồ
Hà Nội: Điều chỉnh cục bộ quy hoạch để xây dựng nhà hát hiện đại của Thủ đô tại quận Tây Hồ
Kinhtedothi - Chiều 21/10, Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội phối hợp với UBND quận Tây Hồ tổ chức công bố điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực Hồ Tây và vùng phụ cận (A6), tỷ lệ 1/2000 tại các ô quy hoạch 16, 17, 19 và các tuyến đường khu vực thuộc phường Quảng An, Tứ Liên, quận Tây Hồ.
Quy hoạch mạng lưới đường sắt đến năm 2030: Bài toán huy động vốn
Quy hoạch mạng lưới đường sắt đến năm 2030: Bài toán huy động vốn
Kinhtedothi - Theo bản Quy hoạch mạng lưới đường sắt vừa được Chính phủ phê duyệt, mạng lưới đường sắt quốc gia đến năm 2030 có tổng chiều dài 2.362km với tổng nguồn vốn đầu tư khoảng 240.000 tỷ đồng. Tổng số vốn trên sẽ được huy động từ nhiều nguồn khác nhau như nguồn vốn ngân sách nhà nước, vốn ngoài ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác. Các chuyên gia cho rằng, để huy động đủ nguồn vốn này là bài toán không dễ dàng.
Quảng Ngãi: Tìm nguyên nhân nước biển Khe Hai đổi màu
Quảng Ngãi: Tìm nguyên nhân nước biển Khe Hai đổi màu
Kinhtedothi - Chính quyền địa phương cùng các cơ quan chức năng đã tiến hành lấy mẫu nước biển ở Khe Hai để tìm nguyên nhân.
TP Hồ Chí Minh: Chấp thuận cho 8 tuyến xe buýt hoạt động trở lại từ ngày 25/10
TP Hồ Chí Minh: Chấp thuận cho 8 tuyến xe buýt hoạt động trở lại từ ngày 25/10
Kinhtedothi - Ngày 21/10, thông tin từ Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TP Hồ Chí Minh (thuộc Sở Giao thông Vận tải TP) cho biết đã chấp thuận cho 8 tuyến xe buýt có trợ giá trên địa bàn TP hoạt động trở lại từ ngày 25/10.
Hải Phòng tiếp tục chỉnh trang 6 tuyến đường trung tâm thành phố
Hải Phòng tiếp tục chỉnh trang 6 tuyến đường trung tâm thành phố
Kinhtedothi - Thực hiện chủ trương của TP Hải Phòng, Sở GTVT tiếp tục cải tạo hè 6 tuyến đường: Hoàng Văn Thụ, Đinh Tiên Hoàng, Trần Phú, Nguyễn Đức Cảnh, Trần Hưng Đạo, Quang Trung.