Trang chủ / Pháp luật / Pháp đình

Hiểm họa từ tín dụng đen

Phương Nguyên 18-04-2020 07:27
Kinhtedothi - Thời gian qua, cơn bão tín dụng đen cho vay nặng lãi, kèm theo hành xử xã hội đen đã hoành hành tại nhiều địa phương gây mất trật tự xã hội.
Mặc dù cơ quan chức năng đã có nhiều khuyến cáo về tín dụng đen nhưng hoạt động này vẫn diễn biến phức tạp.
Tín dụng đen kèm theo hành xử xã hội đen
Liên quan đến vụ án Cố ý gây thương tích do cặp vợ chồng “đại gia” Nguyễn Xuân Đường (SN 1971, còn gọi là Đường Nhuệ, ở TP Thái Bình) xảy ra ngày 30/3, Công an tỉnh Thái Bình đang chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp Viện KSND tỉnh Thái Bình điều tra mở rộng vụ án. Bên cạnh tội danh đã bị khởi tố, Đường Nhuệ còn nhiều lần bị tố cáo liên quan đến việc cho vay nặng lãi.
Hoạt động tín dụng đen ngày càng nhức nhối. Ảnh: Chiến Công
Cụ thể, một số người dân tại Thái Bình tố cáo Nguyễn Xuân Đường hoạt động tín dụng đen, có hành vi đánh đập, phá hoại tài sản của họ nhưng không bị xử lý. Trong số đó, anh Nguyễn Văn Hà (SN 1989) cho biết, bố mẹ anh là ông bà Nguyễn Văn Lẫm, Phạm Thị Quyết từng vay hơn 1,7 tỷ đồng của Đường Nhuệ, hợp đồng không ghi lãi suất và thời hạn trả nợ nhưng thực tế, các bên thỏa thuận trả lãi 2.000 đồng/triệu/ngày.
Sau đó, dù ông bà Lẫm, Quyết vẫn đang trả nợ nhưng Đường Nhuệ yêu cầu phải ủy quyền hoặc bán lại nhà xưởng Công ty Lâm Quyết cho mình (giá trị khoảng 7 tỷ đồng). Do không được đồng ý, ngày 4/10/2017, Đường Nhuệ cho người tới nhà xưởng này để de dọa, đuổi người trông coi ra ngoài và ở lại đó đến ngày 19/10/2017. Quá trình này, các đối tượng đập phá, cướp đi nhiều đồ đạc trong công ty; đồng thời, liên tục đe dọa giết ông Lẫm.
Vừa qua, Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an đã phối hợp, chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh điều tra vụ án “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” do các đối tượng người Trung Quốc cùng đồng bọn thực hiện tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, TP trên cả nước. Điều đáng chú ý trong vụ án này là các đối tượng đã cho người dân vay với lãi suất 4,4%/ngày, tương đương 1.600% năm; tất cả các giao dịch của người vay và người cho vay tiền đều được thực hiện thông qua mạng internet và điện thoại di động.
Khi người vay không trả nợ đúng hạn sẽ bị các đối tượng gọi điện đến số điện thoại của người thân quen trong danh bạ của người vay tiền nhục mạ, hạ uy tín, gây sức ép, buộc người vay tiền phải trả nợ. Đây là thủ đoạn hoàn toàn mới, tinh vi, là biến tướng của loại tội phạm cho vay tín dụng đen…
Trao đổi với báo Kinh tế & Đô thị, luật sư Nguyễn Ngọc Hùng - Trưởng Văn phòng Luật sư Kết Nối nhận định, chủ yếu người vay đang cần việc gấp giải quyết trong ngắn ngày hoặc lâm vào tình trạng khó khăn tài chính mà không thể vay vốn ở đâu khác.
Các đối tượng trong đường dây cho vay nặng lãi có thể sẽ lợi dụng tình trạng khó khăn của người vay để chuộc lợi. Cùng đó, các đối tượng luôn có đội ngũ thu hồi nợ bặm trợn, sẵn sàng dùng thủ đoạn bẩn thỉu, vũ lực, đe dọa dùng vũ lực để đòi nợ, khiến cho con nợ lâm vào tình trạng hoảng loạn, lo sợ và phải trả số tiền rất lớn cho các đối tượng cho vay tín dụng đen.
Cần nghiêm khắc hơn nữa
TS Hoàng Thị Loan (giảng viên Đại học Luật Hà Nội) cho biết, xét dưới góc độ pháp lý, việc tham gia tín dụng đen dù là chủ thể vay hay cho vay đều trái quy định của pháp luật. Các chế tài áp dụng cho hành vi vi phạm khá rõ ràng. Cụ thể, về góc độ dân sự, hợp đồng vay được xác định vi phạm điều khoản lãi suất do vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Phần lãi suất vượt quá không có hiệu lực pháp luật (Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015).
Đối tượng Nguyễn Xuân Đường bị bắt giữ.
Về góc độ hành chính, việc cho vay có thể chịu phạt từ 5 - 15 triệu đồng (điểm d khoản 3 Nghị định 167/2013/NĐ-CP). Về góc độ hình sự, tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm mà các chủ thể tham gia hoạt động cho vay nặng lãi phải gánh chịu các hình phạt trong Bộ luật Hình sự năm 2015 như: Tội cho vay nặng lãi (Điều 201); Tội cố ý gây thương tích (Điều 134); Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174)... các chế tài đủ để răn đe hành vi vi phạm liên quan tới hoạt động tín dụng đen.
“Tuy nhiên, đó cũng chỉ là các biện pháp được áp dụng trong trường hợp phát hiện và có kết luận của cơ quan có thẩm quyền đối với hành vi vi phạm. Còn thực tế, những rủi ro, nguy cơ tiềm ẩn phát sinh trong hoạt động cho vay lại lớn hơn rất nhiều. Đặc biệt có thể xảy đến với bên vay khi vi phạm thỏa thuận.
Đôi khi, tổn thất xảy ra chỉ có thể khắc phục hoặc chấp nhận mà không thể lường trước được. Cho nên, khi đứng trước lời mời gọi, hứa hẹn đường mật về các khoản vay, chính sách tốt, lợi ích lớn, các chủ thể đi vay nên cân nhắc kỹ về quyết định của mình. Nhận thức đúng đắn về hành vi, hậu quả của hành vi trước việc tham gia vào hoạt động tín dụng đen là góp phần làm giảm thiểu vấn nạn xã hội này” - TS Hoàng Thị Loan nhận định.
Cũng theo luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh quyết tâm tiêu diệt tín dụng đen, cho vay nặng lãi. Rất nhiều vụ việc bị công an phanh phui, khởi tố hình sự, bắt giam hàng loạt các đối tượng cho vay tín dụng đen ở khắp các tỉnh, TP. Bộ Công an đang liệt kê rất nhiều đối tượng, nhóm, công ty giả danh đang hoạt động tín dụng đen - cho vay nặng lãi để điều tra, xử lý hình sự.
Liên quan đến vụ việc Đường Nhuệ đang bị các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Thái Bình điều tra, trong đó có hành vi tín dụng đen, các cơ quan tiến hành tố tụng sẽ làm rõ đầy đủ các hành vi, hậu quả. Đặc biệt là số tiền thực tế mà các đối tượng trong đường dây Đường Nhuệ chiếm đoạt bao nhiêu để có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự theo đúng quy định pháp luật.
Luật sư Nguyễn Thanh Tùng - Giám đốc Công ty Luật Aladin (Hà Nội) cho biết: Một trong những nguyên nhân khiến việc khó xử lý hình sự hành vi cho vay nặng lãi là tâm lý e sợ, không dám tố cáo của người dân. Để xử lý đối tượng cho vay nặng lãi, phần đa phải có người tố cáo, người bị hại. Trong khi đó, trên thực tế người dân vẫn có nhu cầu vay, nhận thức của người đi vay nóng không cao, khi túng quẫn chủ nợ đưa giấy tờ gì thì ký giấy đó. Chỉ đến khi chủ nợ hoặc nhóm xã hội đen có những hành vi đòi nợ thuê như cố ý gây thương tích, xâm phạm chỗ ở trái phép hay cướp tài sản… thì hành vi mới bị phát hiện và mới có thể bị xử lý hình sự một cách rõ ràng hơn.
Như vậy, để xử lý đối tượng cho vay nặng lãi, tín dụng đen, các cơ quan chức năng nên nghiên cứu điều chỉnh luật theo hướng tăng nặng hơn nữa trách nhiệm hình sự đối với hành vi cho vay nếu vượt quá mức lãi suất quy định. Đồng thời, cần đưa hoạt động cho vay dân sự vào khuôn khổ để dễ quản lý, đồng thời siết chặt hơn nữa các điều kiện kinh doanh dịch vụ này và giới hạn chỉ những chủ thể nhất định mới được cấp phép hoạt động. Bên cạnh đó, cần nâng cao công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến người dân, từ đó để người dân nâng cao hiểu biết, ý thức để tự bảo vệ bản thân trước sự phức tạp từ hoạt động tín dụng đen trên thị trường.

"Bản chất của tín dụng đen là hoạt động tín dụng nhưng không xuất phát từ mục đích phù hợp với quy định của pháp luật. Loại tín dụng này có thể là việc cho vay nặng lãi, áp dụng các biện pháp bảo đảm sai quy định và thực hiện các hành vi cưỡng ép, đe dọa, gây thương tích đến người vay nhằm thu lợi bất chính. Hoạt động tín dụng đen thường gắn với các tổ chức, cá nhân, thậm chí trá hình dưới dạng công ty hỗ trợ tài chính để cho cá nhân, tổ chức khác vay tiền." - TS Hoàng Thị Loan (giảng viên Đại học Luật Hà Nội)

TAG: tín dụng đen Bộ Công an vay nặng lãi Đường nhuệ
 
Tin khác
Quận Bắc Từ Liêm thông tin vụ việc bé gái 6 tuổi tử vong
Quận Bắc Từ Liêm thông tin vụ việc bé gái 6 tuổi tử vong
Kinhtedothi - Ngày 17/9, quận Bắc Từ Liêm đã báo cáo nhanh về việc tiếp nhận, xử lý thông tin liên quan đến trường hợp cháu L.H.A. tử vong.
Khởi tố hình sự đối tượng làm giả giấy đi đường tại quận Bắc Từ Liêm
Khởi tố hình sự đối tượng làm giả giấy đi đường tại quận Bắc Từ Liêm
Kinhtedothi - Ngày 17/9, Đội Cảnh sát kinh tế, Công an quận Bắc Từ Liêm cho biết, đơn vị vừa quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Thu Hồng (sinh năm 1983, hộ khẩu thường trú Cổ Nhuế 2, Bắc Từ Liêm, Hà Nội) để điều tra, làm rõ hành vi làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Hà Nội: 23 chốt kiểm soát yêu cầu hơn 1.800 lượt phương tiện quay đầu
Hà Nội: 23 chốt kiểm soát yêu cầu hơn 1.800 lượt phương tiện quay đầu
Kinhtedothi - Trong 24 giờ qua, lực lượng chức năng của Hà Nội tại 23 chốt đã kiểm soát 12.197 lượt phương tiện, yêu cầu 1.894 lượt phương tiện quay đầu. 
Nghệ An: Khởi tố vợ chồng chủ dự án khu đô thị Minh Khang
Nghệ An: Khởi tố vợ chồng chủ dự án khu đô thị Minh Khang
Kinhtedothi - Sau hơn 1 tháng Công an tỉnh Nghệ An khởi tố vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại công ty TNHH-TM Minh Khang (TP Vinh), chiều tối ngày 16/9, vợ chồng giám đốc công ty này đã bị Cơ quan điều tra khởi tố bị can và bắt tạm giam 4 tháng để phục vụ công tác điều tra.
Hà Nội tháo dỡ 39 chốt kiểm soát dịch Covid-19 ra vào vùng 1
Hà Nội tháo dỡ 39 chốt kiểm soát dịch Covid-19 ra vào vùng 1
Kinhtedothi - Ngày 16/9, thông tin từ Công an TP Hà Nội cho biết, 39 chốt kiểm soát dịch tại các tuyến đường ra, vào vùng 1 (vùng đỏ) đã được lệnh tháo dỡ. Lực lượng thực thi nhiệm vụ tại các chốt đã tháo dỡ lều bạt, thu dọn quân trang, quân dụng...
Hà Nội: Nhân rộng mô hình hay, cách làm hiệu quả trong tuyên truyền phòng, chống dịch
Hà Nội: Nhân rộng mô hình hay, cách làm hiệu quả trong tuyên truyền phòng, chống dịch
Kinhtedothi - UBND TP Hà Nội yêu cầu các sở, ngành, quận, huyện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) về phòng, chống dịch; đồng thời, nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả, tấm gương điển hình trong việc tuyên truyền, chấp hành pháp luật về phòng, chống dịch Covid-19.
Hà Nội: 12 tổ Cơ động mạnh kiểm soát 8.000 lượt người, xử lý 52 trường hợp vi phạm
Hà Nội: 12 tổ Cơ động mạnh kiểm soát 8.000 lượt người, xử lý 52 trường hợp vi phạm
Kinhtedothi - Trong 24 giờ qua, các lực lượng chức năng phát hiện, lập hồ sơ tham mưu chính quyền các cấp xử phạt 168 trường hợp có hành vi vi phạm công tác phòng chống dịch. Trong nội đô, 12 tổ Cơ động mạnh kiểm soát 8.010 lượt người, trong đó phát hiện, xử lý vi phạm hành chính 52 trường hợp.
[Infographic] Phạt tới 3 triệu đồng người dân không đeo khẩu trang nơi công cộng
[Infographic] Phạt tới 3 triệu đồng người dân không đeo khẩu trang nơi công cộng
Kinhtedothi - Nghị định 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế có hiệu lực từ ngày 15/11/2020, thay thế Nghị định 176/2013/NĐ-CP. Theo đó, các hành vi vi phạm hành chính về y tế dự phòng đều có mức phạt tăng rất cao, từ gấp 2 đến 10 lần so với mức phạt cũ, nhất là vi phạm trong phòng chống dịch Covid-19.
Hà Nội: Người dân coi chừng bị phạt đến 3 triệu đồng nếu không đeo khẩu trang nơi công cộng, không giữ khoảng cách theo quy định
Hà Nội: Người dân coi chừng bị phạt đến 3 triệu đồng nếu không đeo khẩu trang nơi công cộng, không giữ khoảng cách theo quy định
Kinhtedothi - Mặc dù TP Hà Nội cho phép mở cửa một số cơ sở kinh doanh từ 12 giờ ngày 16/9 đối với các quận, huyện, thị xã chưa ghi nhận ca nhiễm trong cộng đồng (từ thời điểm thực hiện Chỉ thị số 20/CT-UBND ngày 3/9/2021 của Chủ tịch UBND TP Hà Nội). Tuy nhiên, không đeo khẩu trang nơi công cộng, không giữ khoảng cách theo quy định khi tiếp xúc, ra ngoài không cần thiết sẽ bị phạt tiền tối đa đến 3 triệu đồng.
Bắt tạm giam 1 nữ Trưởng khoa vụ 'động bay lắc' ở Bệnh viện Tâm thần Trung ương I
Bắt tạm giam 1 nữ Trưởng khoa vụ "động bay lắc" ở Bệnh viện Tâm thần Trung ương I
Kinhtedothi - Tiến hành mở rộng vụ án mua bán ma tuý trong Bệnh viện Tâm thần Trung ương I, do Nguyễn Xuân Quý cầm đầu, Công an TP Hà Nội đã bắt tạm giam một nữ Trưởng khoa.
Hà Nội: Nhóm thanh niên mang 10 giấy xét nghiệm âm tính SARS-CoV-2 khống đi đường
Hà Nội: Nhóm thanh niên mang 10 giấy xét nghiệm âm tính SARS-CoV-2 khống đi đường
Kinhtedothi - Tổ công tác phòng chống dịch phát hiện 4 nam thanh niên cầm giấy xét nghiệm Covid-19 âm tính đi đường, nhưng không đề tên người được xét nghiệm.