Trang chủ / Kinh tế / Tài chính - Chứng khoán

[Hỗ trợ khách hàng - chia sẻ và sống còn của ngân hàng] Bài cuối: Lý tình và bàn cân lợi ích rủi ro

TS Phan Văn Thường (Đại học Quốc tế Hồng Bàng) 24-09-2021 06:37
Kinhtedothi - Ngân hàng có thể dùng lý hoặc thông qua các quy định để từ chối và giải thích về chính sách hỗ trợ khó khăn cho khách hàng ảnh hưởng do dịch Covid-19. Nhưng khách hàng chỉ mong ngân hàng chia sẻ nhiều hơn. Tuy nhiên việc hỗ trợ khách hàng nhiều hơn thì “nồi cơm” của ngân hàng tất yếu sẽ lưng hơn. Ai cũng biết quan hệ giữa ngân hang và khách hàng là thứ quan hệ cộng sinh. Vậy ngân hàng không chia sẽ nhiều hơn để cứu khách hàng lúc này thì lúc nào nữa?
>>> Bài 1: Ngân hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 như thế nào?
>>> Bài 2: Thông tư 14 “phao cứu sinh” đừng trở thành bẫy rủi ro
Việc hỗ trợ của ngân hàng là cần thiết giúp cho doanh nghiệp có thể duy trì sản xuất trong hoàn cảnh khó khăn do dịch bệnh. Ảnh: Phạm Hùng
Các ngân hàng đang hỗ trợ khách hàng ra sao?
Những tháng qua dù nghỉ luân phiên do hoạt động “3 tại chỗ”, hay đóng cửa để chống dịch Covid-19, thì 100% nhân viên và cán bộ quản lý ngân hàng vẫn luôn ngồi trước máy tính và chiếc điện thoại để làm việc liên tục. Việc thực hiện chính sách hỗ trợ khó khăn cho khách hàng ảnh hưởng bởi dịch bệnh theo thông tư của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang được các ngân hàng tập trung dồn sức triển khai, bắt đầu xử lý hồ sơ tích cực, theo quy chế nội bộ.

Thực tế qua thông tin cho thấy, vẫn còn một số ngân hàng triển khai chậm, mức hỗ trợ còn quá thấp. Hiện các ngân hàng đều tập trung xử lý cơ cấu lại thời hạn nợ cho khách hàng trên diện rộng. Khách hàng có đơn yêu cầu là ngân hàng giải quyết, theo trao đổi với nhân viên tín dụng tại một chi nhánh ngân hàng tại TP Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng áp thời gian cơ cấu chỉ 3 tháng là quá ngắn. Với thời gian đó có lẽ đa số khách hàng sẽ rơi vào vòng xoáy nợ nần mới. Như nói ở bài 2, nếu khách hàng xin cơ cấu lại thời hạn nợ lần 2, đương nhiên khoản nợ đó là nợ nhóm 4 rồi. Cách xử lý đó đã không nhìn vào hệ lụy khó khăn do dịch bệnh chắc chắn kéo dài sang năm 2022.

Trong khi có ngân hàng chỉ xét cơ cấu thời hạn nợ đối với nợ trung dài hạn, còn nợ ngắn hạn bị từ chối. Điều đáng nói, từ chối không cho cơ cấu lại nợ nhưng nhân viên ngân hàng lại gợi ý cho vay bổ sung món mới đủ để trả nợ. Số tiền cho vay đó được treo trên tài khoản tiền gửi của khách hàng trả nợ dần đến hạn. Thực chất đây là cho vay nợ mới để trả nợ cũ chính ngân hàng cho vay, vi phạm quy chế cho vay tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN.

Về lý việc miễn, giảm lãi, phí cho khách hàng Thông tư 14 của NHNN không quy định mức phần trăm tổi thiểu bao nhiêu, có nghĩa tùy tâm/thiện chí của mỗi ngân hàng. Cho nên, trong khi khách hàng đang mong ngân hàng giảm lãi cho họ từ 1-2%/năm thì các ngân hàng chỉ giảm lãi phổ biến từ 0,1- 0,5%/năm. Đã có khách hàng nhân viên ngân hàng gợi ý được giảm lãi 0,1- 0,2% nhưng họ từ chối, vì cho rằng giá trị không đáng kể so với thiệt hại hiện hữu. Đương nhiên cũng đã xuất hiện một vài ngân hàng cổ phần tư nhân thực hiện giảm lãi cho khách hàng trên mức 0,5%/năm, chẳng hạn Eximbank giảm lãi đến 0,6%/năm.

Phải tính đường xa

Bài tính cứu nền kinh tế và đưa nó có thể vực dậy vào năm 2022 trong trạng thái bình thường mới rõ ràng cần có gói kinh tế tổng hợp đủ lớn chứ không thể riêng gói hỗ trợ bằng chính sách tín dụng. Riêng gói hỗ trợ tín dụng, mục tiêu “cứu khách hàng” chỉ là tên gọi vì nó tác động trực tiếp, mà nên nhớ bản chất phải tên gọi “cứu ngân hàng”. Cho nên việc triển khai chính sách không phải ngân hàng ban ơn cho khách hàng, mà chính ngân hàng phải trả ơn cho khách hàng. Một lẽ đơn giản, khách hàng “chết” ngân hàng còn “sống” không?

“Trả ơn” xuất phát từ nặng tình chứ không còn lý gì ở đây nữa. Việc một số ngân hàng chỉ giảm lãi cho khách hàng khó khăn với mức cho có một vài phần trăm là không nên, và mang tính chất đối phó chỉ đạo của NHNN. Ngoại trừ cách hạch toán riêng của ngân hàng tạo lợi nhuận giả hàng quý (như đề cập ở bài 1), thì lợi nhuận hàng năm được ghi nhận thực tế của ngân hàng đang thuộc tốp đầu. Ngân hàng vẫn còn nhiều dư địa để giảm lãi phạm vi rộng hơn và sâu hơn nữa. Mức bao nhiêu đương nhiên không có công thức chung vì còn tùy thuộc năng lực tài chính của từng ngân hàng.

Từ 3 - 4 tháng nay sản xuất, kinh doanh đình đốn/đóng băng, phần lớn nguồn tiền của DN, người dân có tài khoản tại ngân hàng đã dồn trên tài khoản tiền gửi không kỳ hạn (CASA) tại các ngân hàng. Chưa có báo cáo tài chính quý 3 của ngân hàng nên chưa có thông tin ghi nhận thực tế, nhưng CASA của các ngân hàng đều tăng nhiều. Do CASA tăng nên biên lợi nhuận – NIM (khoảng cách chênh lệch giữa lãi suất cho vay bình quân và lãi suất huy động vốn bình quân) của ngân hàng sẽ tăng mạnh. Đây là cơ sở cho các ngân hàng giảm lãi nhiều hơn.

Các ngân hàng tạm quên đi sự sòng phẳng trong lý thuyết kinh tế thị trường, chấp nhận hy sinh lợi nhuận nhiều hơn để cứu khách hàng. Bài toán ước tính khoảng 70% trên tổng số khoảng 10 triệu tỷ đồng (tổng dư nợ nền kinh tế) thuộc diện nợ cần hỗ trợ, nếu các ngân hàng hy sịnh 70 nghìn tỷ lợi nhuận năm 2021(chiếm khoảng 35 - 40%) thì khách hàng có cơ hội được giảm lãi 1% tính bình quân.

Cơ cấu lại thời hạn nợ trong thời gian 3 tháng làm sao phần lớn DN có dòng tiền trả dồn trong các tháng tiếp theo. Thậm chí sẽ có nhiều DN cho thời gian cơ cấu nợ đến 6 tháng vẫn khó khăn trong việc xoay xở nguồn tiền trả nơ. Tại đây các ngân hàng phải tính tránh được câu chuyện nhảy cóc nhóm nợ nguy hiểm như đã đề cập ở bài 2. Rõ ràng nhiều khoản nợ của khách hàng sẽ rơi vào nguy cơ đó. Nợ chồng nợ là nguy cơ “cục máu đông” nợ xấu ngân hàng phải nhìn thấy, chứ không thể xử lý nợ theo kiểu “cắt áo vá vai” được.

Không thể không đặt ra vấn đề buộc phải khoanh nợ cho những khoản nợ của các DN ảnh hưởng quá nặng nề do dịch covid-19. Vấn đề này đương nhiên phải có bàn tay của NHNN. Thiết nghĩ NHNN nên nghiên cứu, đề nghị Chính phủ có Nghị quyết về chủ trương khoanh nợ này một cách thích hợp. Chỉ cho khoanh nợ mới có lối thoát để số DN này tiếp tục được vay vốn phục hồi sản xuất, kinh doanh.
TAG: hỗ trợ khách hàng Ngân hàng tăng vốn COVID-19
 
Tin khác
Hà Nội: Tìm đầu ra cho vựa trái cây ven sông Đáy
Hà Nội: Tìm đầu ra cho vựa trái cây ven sông Đáy
Kinhtedothi - Xác định nâng cao đời sống nông dân là nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới, thời gian qua, xã Lê Thanh (huyện Mỹ Đức) đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả. Những mô hình trồng cây ăn quả ở địa phương ven sông Đáy này bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.
Cẩn trọng với rủi ro nợ xấu ngân hàng
Cẩn trọng với rủi ro nợ xấu ngân hàng
Kinhtedothi - Bất chấp nhiều dự báo lợi nhuận toàn ngành tăng trưởng chậm lại, lợi nhuận của các ngân hàng vẫn tăng so với cùng kỳ.
Giá tiêu hôm nay 17/10: Tiêu bất ngờ quay đầu giảm sau 2 tuần tăng nóng, có đáng lo?
Giá tiêu hôm nay 17/10: Tiêu bất ngờ quay đầu giảm sau 2 tuần tăng nóng, có đáng lo?
Kinhtedothi - Giá tiêu hôm nay 17/10 trong khoảng 86.000 - 89.000 đồng/kg. Tính chung tuần này giá tiêu tăng 3.500 - 4.000 đồng/kg.
Giá cà phê hôm nay 17/10: Cà phê khó giảm khi khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu thêm trầm trọng
Giá cà phê hôm nay 17/10: Cà phê khó giảm khi khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu thêm trầm trọng
Kinhtedothi - Giá cà phê hôm nay 17/10 trong khoảng 39.500 - 40.400 đồng/kg. Tính chung tuần này, giá cà phê trong nước tăng 200 đồng/kg.
Để Việt Nam không lỡ nhịp phục hồi kinh tế
Để Việt Nam không lỡ nhịp phục hồi kinh tế
Kinhtedothi - Việc hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là giải pháp đặc biệt quan trọng. Khi các khó khăn, vướng mắc về thể chế được tháo gỡ, chúng ta sẽ có thêm nguồn lực, cơ hội để nối lại chuỗi cung ứng và hội nhập với thế giới.
Huyện Ba Vì: 2 xã vùng dân tộc miền núi cuối cùng đủ điều kiện về đích nông thôn mới
Huyện Ba Vì: 2 xã vùng dân tộc miền núi cuối cùng đủ điều kiện về đích nông thôn mới
Kinhtedothi - Ngày 16/10, Tổ công tác giúp việc Hội đồng thẩm định xã đạt chuẩn nông thôn mới TP Hà Nội đã tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại 2 xã Tản Lĩnh, Khánh Thượng (huyện Ba Vì). Đây cũng là 2/7 xã còn lại thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của huyện Ba Vì chưa về đích nông thôn mới.
TP Hồ Chí Minh: 5 nhóm ngành cần hỗ trợ phục hồi sau đại dịch
TP Hồ Chí Minh: 5 nhóm ngành cần hỗ trợ phục hồi sau đại dịch
Kinhtedothi - Bất động sản, công nghiệp xây dựng và 4 nhóm ngành công nghiệp chủ lực, du lịch, thương mại là 5 nhóm ngành trụ cột được các chuyên gia đề xuất chính quyền tập trung hỗ trợ phục hồi sau đại dịch, từ đó kéo theo hồi phục nền kinh tế TP Hồ Chí Minh.
Cần Thơ: Dự trữ hàng hóa bình ổn trị giá hơn 11.600 tỷ đồng
Cần Thơ: Dự trữ hàng hóa bình ổn trị giá hơn 11.600 tỷ đồng
Kinhtedothi - UBND TP Cần Thơ vừa ban hành kế hoạch thực hiện chương trình bình ổn thị trường các mặt hàng thiết yếu trên địa bàn TP năm 2021, Tết Nguyên đán 2022 ứng phó với các tình huống dịch Covid-19.
Giá thép xây dựng hôm nay 16/10: Trên sàn giao dịch giảm sâu
Giá thép xây dựng hôm nay 16/10: Trên sàn giao dịch giảm sâu
Kinhtedothi - Giá thép xây dựng hôm nay (15/10), tại thị trường trong nước không có biến động, còn trên sàn giao dịch Thượng Hải quay đầu giảm mạnh, xuống mức 5.290 Nhân dân tệ/tấn.
Giá lợn hơi giảm sâu: Thương người chăn nuôi, thiệt người tiêu dùng… trung gian ẵm trọn
Giá lợn hơi giảm sâu: Thương người chăn nuôi, thiệt người tiêu dùng… trung gian ẵm trọn
Kinhtedothi - Giá lợn hơi liên tục giảm về mức thấp nhất trong 2 năm trở lại đây khiến người chăn nuôi thua lỗ nặng, tuy nhiên người tiêu dùng vẫn phải bỏ số tiền lớn để ăn thịt lợn. Nghịch lý này cho thấy khâu trung gian đang có vấn đề, cần cơ quan quản lý vào cuộc.
Những loại thực phẩm giàu dinh dưỡng giúp trẻ tăng sức đề kháng
Những loại thực phẩm giàu dinh dưỡng giúp trẻ tăng sức đề kháng
Kinhtedothi - Cân bằng dinh dưỡng được xem là chìa khóa để tăng cường sức đề kháng. Đặc biệt ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, cha mẹ cần chú ý hơn đến việc đảm bảo chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng cho con.