Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Làng Chuông (Thanh Oai, Hà Nội): Thăng trầm bên chiếc nón quai thao

Nguyễn Huế, Phương Linh, Ánh Tuyết 26-06-2020 09:27
Kinhtedothi - Từ lâu hình ảnh người phụ nữ Việt Nam mặc áo dài, đầu đội nón lá đã đi sâu vào tâm thức người Việt. Những chiếc nón tuy mộc mạc, giản dị nhưng lại ẩn giấu đằng sau là cả một nghệ thuật chế tác.
Tại Hà Nội, làng Chuông (xã Phương Trung, huyện Thanh Oai) từ lâu đã được biết đến với nghề truyền thống làm nón lâu đời, thu hút đông đảo khách trong nước và quốc tế. 
Nhóm lại lửa nghề
Sau gần 40 phút đi xe, chúng tôi đến với làng Chuông. Ngay từ khi mới đặt chân đến nơi này, chúng tôi cảm nhận được sự bình dị, mộc mạc qua từng con ngõ, nếp nhà và sự gần gũi, chất phác của con người dân nơi đây. Trong thơ ca xưa, khi nói về làng Chuông, người dân mọi nơi đều biết đến câu thơ lục bát: “Muốn ăn cơm trắng cá trê/ Muốn đội nón tốt thì về làng Chuông”. Nghề làm nón cổ truyền với những chiếc nón qua bao thăng trầm vẫn giữ được dấu ấn riêng bởi sự chắc chắn, bền bỉ với thời gian và kiểu dáng đẹp.
 Vẻ đẹp của những chiếc nón lá làng Chuông vẫn được lưu giữ đến ngày nay. Ảnh: Phương Linh
Tuy nhiên, người làng Chuông không biết ai là ông tổ của nghề nón. Họ chỉ nghe tổ tiên kể lại chiếc nón ra đời và gắn bó với mảnh đất Chuông giàu văn hóa từ hàng trăm năm trước. Theo lời kể của người dân nơi đây, những chiếc nón trắng đặc trưng của làng Chuông từng được tiến cung dâng hoàng hậu, công chúa trong cung cấm.
Theo lịch sử ghi lại, ông Hai Cát là người có công mang nón Xuân Kiều còn gọi là nón Ba Đồn về làng sản xuất thay thế cho các loại nón cổ.
Thời đó, chiếc nón quai thao là điểm tựa kinh tế vững chắc cho người dân. Nhưng từ khi nền kinh tế thị trường mở cửa, người làng Chuông phải đi khắp nơi bươn chải mưu sinh khiến ngôi làng gần một trăm nóc nhà chỉ còn lưa thưa hình bóng của người già, trẻ nhỏ. Người dân làng Chuông không còn tha thiết về nghề truyền thống, hình ảnh những chiếc nón quai thao dần mai một.

Những năm gần đây, khi đời sống kinh tế phát triển, người dân tìm lại với các giá trị văn hoá truyền thống, nghề làm nón quai thao dần phục hồi. Người dân làng Chuông tiếp tục có cơ hội giữ lửa nghề mà ông cha để lại.
Độc đáo nghề làm nón
Để có thể hiểu thêm về nghề làm nón truyền thống ở làng Chuông, chúng tôi tìm đến nhà ông Phạm Văn Nông (70 tuổi) – một người gắn bó với nghề làm nón từ những ngày thơ ấu. “Gia đình tôi đã làm nón từ rất lâu rồi. Ai cũng đều biết làm hết. Trẻ con trong gia đình cũng có thể phụ giúp người lớn những công việc nhỏ”, ông cho biết.
 Ông Phạm Văn Nông say sưa làm nón. Ảnh: Phương Linh
Theo tìm hiểu của phóng viên, những chiếc nón có vẻ ngoài đơn giản nhưng để làm ra một sản phẩm hoàn thiện đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ. Theo những người làm nón lâu năm, công đoạn đầu tiên để làm nón là phải chọn được những chiếc lá cọ xanh từ Phú Thọ về. “Lá phải được phơi nắng cho đến khi màu xanh của lá chuyển sang màu trắng bạc. Những chiếc lá khô cong queo sẽ được mang đi phơi sương cho mềm lá, sau đó được là phẳng, không giòn, không rách. Khi đó, lá trở nên dai và mềm hơn, giúp nón có độ bền lâu hơn. Nước mưa vì thế cũng sẽ không thấm đọng ở trên mà trơn tuột chảy xuống dưới” – ông Nông chia sẻ.
 Những chiếc lá mo được lựa chọn cẩn thận để làm nên chiếc nón bền đẹp - Ảnh: 

Phương Linh

Ngoài công đoạn chọn lá, người dân làng Chuông của tỉ mỉ trong việc làm vòng nón. Bộ phận này được làm bằng cật nứa vót nhỏ và đều, khi nối bắt buộc phải tròn và không chắp, không gợn. Vành tre được vót tỉ mỉ, cẩn thận đến mức không tìm được các vết mấu.
Chóp nón được ông Nông đan bằng tay, sợi cước trắng mềm được ông sử dụng là loại cước chỉ miền Nam mới có. Mỗi một loại nón lại có một chóp khác nhau, nón ba tầm sử dụng chóp bằng, dày hơn, cứng hơn, trong khi đó nón lá truyền thống lại dùng chóp nhọn mềm và mảnh hơn.
 Những chi tiết nhỏ như chóp nón cũng được ông Nông tỉ mỉ đan bằng tay. Ảnh: 

Phương Linh

Những chiếc nón lá trắng tròn trịa thường còn được trang trí cầu kì hơn bằng họa tiết, hình thêu theo yêu cầu của người mua như hình hoa lá, hình cánh buồm, hình cô gái, đôi khi chỉ đơn giản là 6 chữ “Nghề truyền thống nón làng Chuông” giản dị nhưng vẫn rất nổi bật.
Theo ông Nông, một ngày chỉ làm được một chiếc nón. Đối với người lao động bình thường, giờ làm việc một ngày là 8 tiếng, còn với những người làm nón, một ngày 12 tiếng nhưng cũng chỉ đủ để làm một chiếc nón, thậm chí những loại nón lớn như nón ba tầm, nón quai thao phải làm trong 2 ngày. Điều đặc biệt về sản phẩm nón của gia đình ông Nông là nón không bán ở chợ, chỉ làm theo đơn đặt hàng của khách hàng.
 Chiếc nón chứa đựng niềm tự hào của người dân làng Chuông. Ảnh: Phương Linh
Ngày nay, các bậc cao niên ở làng Chuông vẫn luôn chú tâm truyền dạy nghề làm nón cho con cháu. Du khách có thể bắt gặp bất cứ nơi đâu trong làng hình ảnh những cô bé, cậu vừa phụ giúp mẹ bán nón vừa học cách khâu nón. Mỗi chiếc nón đong đầy tình cảm, đam mê của nhiều thế hệ dày công gìn giữ nghề của cha ông để lại. Người làng Chuông càng tự hào hơn khi ngày càng có nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế đến để tìm hiểu về nghề truyền thống của làng.
TAG: Làng Chuông nón quai thao nghề truyền thống
 
Tin khác
Kình ngư Huy Hoàng lỡ hẹn vào chung kết, tay vợt Tiến Minh chia tay Olympic Tokyo 2020
Kình ngư Huy Hoàng lỡ hẹn vào chung kết, tay vợt Tiến Minh chia tay Olympic Tokyo 2020
Kinhtedothi - Dù thi đấu rất cố gắng nhưng Tiến Minh đã để thua trận thứ 2 liên tiếp và chính thức nói lời chia tay Olympic Tokyo 2020. Trong khi đó, kình ngư Huy Hoàng lỡ hẹn đáng tiếc với nội dung 800m tự do nam.
Vòng loại U23 châu Á 2022: Thầy Park triệu tập 30 cầu thủ, giao cho trợ lý phụ trách
Vòng loại U23 châu Á 2022: Thầy Park triệu tập 30 cầu thủ, giao cho trợ lý phụ trách
Kinhtedothi - HLV Park Hang-seo triệu tập 30 cầu thủ cho vòng loại U23 châu Á 2022, các cầu thủ sẽ hội quân vào ngày 5/8 tại Hà Nội.
Hoàng Thị Duyên không thể có huy chương cho thể thao Việt Nam tại Olympic Tokyo 2020
Hoàng Thị Duyên không thể có huy chương cho thể thao Việt Nam tại Olympic Tokyo 2020
Kinhtedothi - VĐV cử tạ Hoàng Thị Duyên đã hoàn thành phần thi ở hạng cân 59kg với phần giật là 95kg và cử đẩy là 113kg, tổng cả 2 phần thi là 208kg.
Bảng xếp hạng tennis: Djokovic có tuần thứ 310 đứng ở ngôi vị số 1 thế giới
Bảng xếp hạng tennis: Djokovic có tuần thứ 310 đứng ở ngôi vị số 1 thế giới
Kinhtedothi - Novak Djokovic đang tham dự Olympic Tokyo 2021, sự kiện tennis Thế vận hội này sẽ không mang về cho người chơi điểm thưởng, tuy nhiên vào lúc này số điểm của tay vợt Serbia đang rất an toàn.
Kiến tạo không gian văn hoá bằng nhiều ý tưởng mới lạ
Kiến tạo không gian văn hoá bằng nhiều ý tưởng mới lạ
Kinhtedothi - Hội Kiến trúc sư Việt Nam vừa công bố 25 phương án xuất sắc lọt vào bình chọn cuộc thi thiết kế không gian sáng tạo Hà Nội của các tác giả, nhóm tác giả bán chuyên và không chuyên. Nhiều ý tưởng mới, độc đáo, phát huy hiệu quả nguồn lực con người và các giá trị văn hóa, lịch sử của Hà Nội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu hình thành mạng lưới không gian sáng của Thủ đô đã được giới thiệu.
Ca sĩ Thanh Lam thêm một lần được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân
Ca sĩ Thanh Lam thêm một lần được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân
Kinhtedothi – Lần xét tặng thứ 9 (năm 2018) diva Thanh Lam từng có tên trong danh sách đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, nhưng sau đó chưa được phong tặng vì không đủ số huy chương theo quy định. Năm nay, tên của Thanh Lam lại có trong danh sác đề nghị xét tặng lần thứ 10 của Hội đồng cấp cơ sở.
“Hương vị tình thân”: Khán giả hả hê vì bà Xuân bị chồng dạy dỗ, bức xúc vì thái độ của Long
“Hương vị tình thân”: Khán giả hả hê vì bà Xuân bị chồng dạy dỗ, bức xúc vì thái độ của Long
Kinhtedothi – Trên fanpage của bộ phim “Hương vị tình thân”, khán giả tỏ ra phẫn nộ vì thái độ dửng dưng của Long khi Nam vừa khóc, vừa thừa nhận mình đã dàn xếp vụ người yêu bị sát hại.
CD “Tình ca người lính” cho ngày 27/7
CD “Tình ca người lính” cho ngày 27/7
Kinhtedothi - Với giọng hát ngọt ngào đầy cảm xúc, ca sĩ Lê Hương Huệ - học trò của NSND Thanh Hoa, đã dành hết tình cảm của mình vào CD “Tình ca người lính”. Đây được coi là món quà tinh thần của Hương Huệ nhằm tri ân những anh hùng liệt sỹ nhân ngày 27/7.
“Hương vị tình thân” tập 71: Dồn Nam đến bước đường cùng, bà Xuân bị tát thẳng tay
“Hương vị tình thân” tập 71: Dồn Nam đến bước đường cùng, bà Xuân bị tát thẳng tay
Kinhtedothi – Trong tập 71 bộ phim “Hương vị tình thân”, do bà Xuân có việc làm xấu xa, hèn hạ và lời nói thiếu lễ độ nên đã bị ông Khang tát thẳng tay.
Olympic Tokyo 2020: Thuỳ Linh nhận thất bại đầu tiên, Ánh Viên ra quân thất vọng
Olympic Tokyo 2020: Thuỳ Linh nhận thất bại đầu tiên, Ánh Viên ra quân thất vọng
Kinhtedothi - Nếu như tay vợt Thuỳ Linh đã phải nhận thất bại trước đối thủ đứng số 1 thế giới thì kình ngư Ánh Viên.
[Ảnh] Xử phạt 2 triệu đồng đối với trường hợp tập thể dục gặp lực lượng chức năng bỏ chạy tại quận Hoàn Kiếm
[Ảnh] Xử phạt 2 triệu đồng đối với trường hợp tập thể dục gặp lực lượng chức năng bỏ chạy tại quận Hoàn Kiếm
Kinhtedothi - Lực lượng chức năng tại phường Hàng Đào (Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã xử phạt hành chính 2 triệu đồng đối với trường hợp ra ngoài tập thể dục và bỏ chạy khi bị yêu cầu nhắc nhở.