Trang chủ / Đô thị / Quy hoạch - Xây dựng

Sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định trong việc thu hồi đất

Tiểu Thúy 25-02-2021 19:12
Kinhtedothi - Đó là nhận định của Tiến sĩ Sử Ngọc Khương - Giám đốc Cấp cao Savills Việt Nam trong buổi trò chuyện với phóng viên báo Kinh tế & Đô thị xoay quanh đề án "Quản lý và phương hướng sử dụng đất đai hiệu quả” mà UBND TP Hồ Chí Minh vừa phê duyệt.
Theo đó, nội dung dành được nhiều sự chú ý trong đề án "Quản lý và phương hướng sử dụng đất đai hiệu quả” là việc thu hồi diện tích đất liền kề công trình hạ tầng để tái định cư và bán đấu giá.
Cụ thể, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ với diện tích đất nhỏ hơn, tỉ lệ nghịch với giá đất tăng thêm do hạ tầng mang lại. Về nội dung này, Tiến sĩ Sử Ngọc Khương - Giám đốc Cấp cao Savills Việt Nam đã có một số nhận định và chia sẻ với phóng viên báo Kinh tế & Đô thị.
Đề án thu hồi, đấu giá đất hai bên đường mới được kỳ vọng sẽ giúp TP Hồ Chí Minh thu về khoản tiền lớn đầu tư hạ tầng.
Theo ông, phương án thu hồi thêm đất và tái định cư mà UBND TP Hồ Chí Minh vừa phê duyệt có điểm gì mới?
- Theo quy định tại Luật đất đai 2013, trong trường hợp nhà ở, đất ở của các cá nhân tổ chức nằm trong khu vực giải tỏa mặt bằng để thực hiện mục đích công hoặc mục đích thương mại, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện do Nhà nước quy định, sẽ được bố trí các phương án tái định cư phù hợp. Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư.
Còn theo đề án được phê duyệt mới đây của UBND TP Hồ Chí Minh, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ và diện tích đất dôi dư sau khi tái định cư sẽ được quy hoạch lại và bán đấu giá để lấy kinh phí đầu tư cho chính dự án đó.
Phương án thu hồi thêm đất và tái định cư sẽ được đưa ra lấy ý kiến của cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng. Nếu đa số người dân đồng ý (khoảng 2/3) thì phương án sẽ được phê duyệt. Đối với thiểu số người dân không đồng ý phải lựa chọn: Hoặc chấp thuận phương án hoặc bị nhà nước thu hồi đất.
Nêu ra như vậy là để thấy được sự đổi mới trong đề án lần này của UBND TP Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, theo tôi, phương án đền bù hiệu quả nhất cho người dân, không nằm ở việc giá đất được đền bù là cao hay thấp. Nhìn chung, trong những trường hợp có liên quan đến đền bù đất đai trong khu vực cần giải tỏa mặt bằng, thì cốt lõi của vấn đề là nằm ở sự đồng thuận của người dân. Có được sự đồng thuận của người dân thì đề án sẽ thuận lợi triển khai và ngược lại.
Vậy làm thế nào để có được sự đồng thuận của người dân, thưa ông?
- Phương án được chọn phải quan tâm và cân nhắc đến sinh hoạt, tập quán và công việc của những người bị ảnh hưởng. Ví dụ nếu như quy hoạch tái định cư với các cư dân trong một tòa chung cư tại Quận 1 (TP Hồ Chí Minh), thì đơn vị phụ trách giải tỏa cần cân nhắc đến việc những người dân này đã quen thuộc với nếp sinh hoạt và làm việc, cho nên tái định cư họ ở một chỗ khác là một bài toán liên quan sâu sắc đến đời sống thường ngày và mưu sinh của họ.
Còn đối với những nơi tái định cư tại chỗ, thì sự đồng thuận của người dân tại khu vực này như thế nào cho thỏa đáng rất quan trọng. Trong trường hợp này thì nếu những dự án này thuộc dự án công, nhận đầu tư của Nhà Nước như trường học, bệnh viện, công viên... thì thường sẽ nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ người dân. Còn nếu là những dự án mang tính chất thương mại và phục vụ lợi ích của một số nhà đầu tư nào đó như khu chung cư, công ty, cơ sở dịch vụ..., thì sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định.
Trên thực tế trong nhiều năm vừa qua, nước ta đã chứng kiến nhiều vụ tranh chấp đất đai vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ người dân trong việc đền bù, giải tỏa và tái định cư. Đa số trong những trường hợp này, các đơn vị quản lý thường tập trung cân nhắc đến giá trị đất, ví dụ như là tái định cư tại chỗ thì làm sao cho giá trị bằng mà diện tích nhỏ hơn, hay là tái định cư xa để có diện tích lớn hơn và bằng giá trị.
 Tiến sĩ Sử Ngọc Khương - Giám đốc Cấp cao Savills Việt Nam.
Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh rằng, đó chỉ là điều kiện cần, nhưng chưa đủ. Yếu tố quan trọng để làm thỏa mãn nhu cầu của người dân liên quan đến mưu sinh và hành vi, tập quán sống của những người bị ảnh hưởng.
Ví dụ, để hiểu rõ hơn, hãy hình dung là nếu như một người xuất thân từ một xóm lao động giờ phải tái định cư ở một tòa chung cư và họ hoàn toàn khác biệt những người hàng xóm, thì họ sẽ như thế nào? Một hành vi đơn giản để hiểu là bình thường họ đã quen với việc mang rác trong nhà ra cho vào thùng rác phía trước, nhưng ở chung cư thì hoàn toàn khác và họ không làm như vậy được.
Vì thế vấn đề đền bù tái định cư là một vấn đề liên quan sâu sắc đến đô thị học và đồng thuận người dân và việc giải quyết chỉ bằng góc nhìn tài chính không chưa đủ.
Xét trên hai hình thức tái định cư, hướng giải quyết phù hợp còn tùy vào khả năng của chính quyền địa phương và theo quỹ đất đô thị. Vì vậy, cách giải quyết tái định cư tại chỗ cần giải quyết thêm một vấn đề nữa là người dân sẽ nhận được những lợi ích gì từ việc chỉnh trang đô thị hoặc nâng cấp cơ sở hạ tầng.
Phải thấy rằng trong một số hoàn cảnh, đất nằm trong diện tái định cư của người dân là đất của tổ tiên, ông bà gia đình họ, vì thế phải giải quyết như thế nào để có sự đồng thuận và nhìn nhận tích cực của chính những người dân đó. Vấn đề không thể giải quyết đơn giản bằng việc cứ xây một chung cư thật to để bù lại diện tích với giá cả.
Đây thật sự là một bài toán rất lớn không phải chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là những nước đang phát triên nơi mà bài toán chỉnh trang đô thị luôn vấp phải nhiều tranh chấp từ phía người dân.
Theo ông, giá đất đền bù như thế nào sẽ đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân?
- Chính sách thu hồi, đấu giá đất ngoài ranh dự án, cần các chủ trương, chính sách khác đi kèm. Vấn đề quan trọng nhất khi đền bù giải tỏa cho người dân, nên đền bù theo giá thị trường ở thời điểm chưa mở rộng đường để việc giải tỏa diễn ra nhanh chóng và ít khiếu kiện. Như vậy, vừa đảm bảo công bằng cho người dân, mà nhà nước cũng không phải chịu thiệt.
Bên cạnh giá đất đền bù, đi sâu hơn vào đề án này, chúng ta thấy thêm rằng, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ với diện tích đất nhỏ hơn so với diện tích sở hữu ban đầu của họ. Điều này có thể sẽ tạo ra những ảnh hưởng nhất định về cảnh quan chung của đô thị, và là bài toán mà các nhà quản lý và nhà đầu tư phải trả lời.
Thực tế, trên thế giới, những căn hộ 25 - 30m2 không phải là hiếm, nhưng tại sao tại nhiều nơi lại thành tổ uyên ương mà không phải là ổ chuột? Đây là do vấn đề về quản lý. Quan trọng nhất là giải quyết được nhu cầu, sinh hoạt và mưu sinh của dân, rồi giải quyết tiếp vấn đề còn lại là làm sao mà cuộc sống của họ được bình yên.
Hiện tại, địa bàn TP Hồ Chí Minh và Hà Nội thì thứ nhất còn rất nhiều khu chung cư cũ đã xuống cấp, thứ hai là những khu tự phát không quy hoạch từ trước năm 1975, cho nên việc chỉnh trang đô thị là rất cần thiết. Vì thế giải quyết được nhu cầu cuộc sống của người dân rất quan trọng trong quá trình hiện đại hóa đô thị.
Xin cảm ơn ông!
TAG: thu hồi đất và tái định cư thu hồi đất làm đường mới Sử dụng đất làm đường đền bù tái định cư
 
Tin khác
Đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội đã nhận đủ 10 đoàn tàu
Đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội đã nhận đủ 10 đoàn tàu
Kinhtedothi - Dự án Tuyến ĐSĐT thí điểm của TP Hà Nội, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội hoàn thành vận chuyển 10 đoàn tàu về Việt Nam.
Siết chặt quản lý, sử dụng phí bảo trì chung cư
Siết chặt quản lý, sử dụng phí bảo trì chung cư
Kinhtedothi - Thời gian qua, nhiều chủ đầu tư, ban quản trị nhà chung cư quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư (gọi tắt là phí bảo trì) không chấp hành hoặc chấp hành nhưng không đầy đủ theo quy định. Từ đó, dẫn đến tình trạng tranh chấp, khiếu nại kéo dài, có tình trạng cư dân căng băng rôn, tập trung đông người để phản đối..., làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự của địa phương.
Thời tiết hôm nay 17/9: Hà Nội và các tỉnh Bắc Bộ bước vào đợt mưa dông mới
Thời tiết hôm nay 17/9: Hà Nội và các tỉnh Bắc Bộ bước vào đợt mưa dông mới
Kinhtedothi - Dự báo thời tiết khu vực Hà Nội, từ nay đến ngày 20/9 có lúc có mưa rào và dông, cục bộ có mưa vừa, mưa to (thời gian mưa tập trung vào đêm và sáng sớm). Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Để xe buýt hoạt động trở lại cần tiêu chí như thế nào?
Để xe buýt hoạt động trở lại cần tiêu chí như thế nào?
Kinhtedothi - Do cần phạm vi hoạt động liên tuyến nên xe buýt cần hoạt động dựa trên một số tiêu chí nhất định để vừa hiệu quả, vừa đảm bảo phòng, chống dịch Covid-19.
Chất lượng không khí Hà Nội ngày 16/9: Mức tốt diễn ra ở nhiều khu vực
Chất lượng không khí Hà Nội ngày 16/9: Mức tốt diễn ra ở nhiều khu vực
Kinhtedothi - Theo số liệu từ Cổng thông tin Quan trắc môi trường của thành phố Hà Nội, ngày 16/9, “sắc xanh” bao trùm ở hầu hết các khu vực, chỉ số chất lượng không khí (AQI) dao động từ 6 – 60, ở mức tốt và trung bình.
Shipper công nghệ hoạt động trở lại: Tăng cung ứng cho nhu cầu tại vùng xanh
Shipper công nghệ hoạt động trở lại: Tăng cung ứng cho nhu cầu tại vùng xanh
Kinhtedothi - Việc xem xét cho phép hoạt động trở lại để phục vụ nhu cầu mua lương thực, thực phẩm của người dân tại 19 quận, huyện, thị xã trên địa bàn TP Hà Nội có thể sẽ tạo điều kiện cho nhân viên giao hàng (shipper) kiếm thêm thu nhập, đồng thời các cửa hàng có thêm đơn, doanh thu sau thời gian giãn cách phòng chống dịch Covid-19.
Huyện Thạch Thất: Cách ly 177 hộ dân liên quan đến bệnh nhân nhiễm Covid-19 mới
Huyện Thạch Thất: Cách ly 177 hộ dân liên quan đến bệnh nhân nhiễm Covid-19 mới
Kinhtedothi - Ngày 16/9, đại diện UBND huyện Thạch Thất (Hà Nội) cho biết, đến thời điểm hiện tại, huyện đã truy vết được 40 trường hợp F1 và tổ chức cách ly 177 hộ dân liên quan đến 4 F0 mới xuất hiện trên địa bàn ngày 14/9 vừa qua.
Doanh nghiệp xây dựng tổn thất nặng trong dịch Covid-19
Doanh nghiệp xây dựng tổn thất nặng trong dịch Covid-19
Kinhtedothi - Dịch Covid-19 lần thứ 4 ở Việt Nam kéo dài với tính chất phức tạp, nguy hiểm hơn gấp nhiều lần những đợt trước, cộng với việc giá vật liệu xây dựng (VLXD) leo thang, khiến cho DN xây dựng bị tổn thất nặng nề, mất ít nhất khoảng 50% doanh thu. Sớm bình ổn giá VLXD là giải pháp được tất cả DN đưa ra trong thời điểm này.
Hà Nội: Lái xe ô tô nghi ngáo đá “đại náo” phố Thụy Khuê
Hà Nội: Lái xe ô tô nghi ngáo đá “đại náo” phố Thụy Khuê
Kinhtedothi - Gây tai nạn, xe bị hư hỏng nặng… lái xe ô tô có biểu hiện ngáo đá vẫn cố tình điều khiển phương tiện bỏ chạy bất chấp sự can ngăn của người dân, lực lượng chức năng… gây náo loạn phố Thụy Khuê, quận Tây Hồ.
Đường phố Hà Nội đông dần trong ngày đầu nới lỏng tại nhiều quận, huyện
Đường phố Hà Nội đông dần trong ngày đầu nới lỏng tại nhiều quận, huyện
Kinhtedothi - Sau khi Hà Nội quyết định nới lỏng hoạt động kinh doanh tại 19 khu vực từ 12 giờ ngày 16/9, nhiều tuyến phố bắt đầu trở nên đông đúc hơn so với những ngày trước.
Dự án metro Nhổn - Ga Hà Nội: Nỗ lực vượt khó khăn, đảm bảo “mục tiêu kép“
Dự án metro Nhổn - Ga Hà Nội: Nỗ lực vượt khó khăn, đảm bảo “mục tiêu kép“
Kinhtedothi - Dự án Tuyến đường sắt đô thị (ĐSĐT) thí điểm của TP Hà Nội, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội nỗ lực vượt qua khó khăn để thực hiện mục tiêu kép, vừa phòng, chống dịch Covid-19 vừa thực hiện nhiều giải pháp để bảo đảm tiến độ.