Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

Từ Hiệp định Paris đến chiến thắng năm 1975: Những câu chuyện giờ mới kể

Tú Anh (ghi) 30-04-2020 16:17
Kinhtedothi - Những cảm xúc và câu chuyện đằng sau tiến trình đàm phán Hiệp định Paris năm 1973 - cột mốc quan trọng tiến đến đại thắng mùa Xuân năm 1975 vẫn vẹn nguyên giá trị.

Hội nghị Paris và Hiệp định Paris là đỉnh cao của mặt trận ngoại giao Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thể hiện vai trò quan trọng, tích cực và chủ động của mặt trận ngoại giao trong sự phối hợp chặt chẽ với mặt trận quân sự và chính trị, trên cơ sở đề cao nguyên tắc hòa bình, độc lập, tự chủ, đồng thời kết hợp sức mạnh dân tộc với sự ủng hộ đoàn kết của nhân dân thế giới, góp phần quan trọng vào đại thắng mùa Xuân 1975.

Tuy nhiên con đường dẫn đến Hiệp định Paris và Hội nghị Paris không “trải hoa hồng” mà còn nhiều câu chuyện đằng sau đó.

Con đường gian nan

 TS Phạm Quang Minh – Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn 

Điểm lại con đường dẫn đến  Hiệp định Paris năm 1973, TS Phạm Quang Minh – Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn khẳng định đây là thắng lợi lớn của ngoại giao của Việt Nam, so với hai hiệp định trước là Geneve năm 1954 và Hiệp định sơ bộ ngày 6/3/1946.

Hiệp định đem lại nhiều “cái được” cho các bên tham gia kí kết.  “Đất nước lúc đó vẫn chia cắt nhưng “Mỹ cút thì ngụy nhào”. Vấn đề Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam đạt được trong Hiệp định là vô cùng quan trọng”, ông Minh phân tích.  Về thách thức, Mỹ lúc đó đẩy mạnh chiến lược 3 gọng kìm bao gồm ngoại giao, quân sự, truyền thông nhằm cô lập Việt Nam. Trong đó đặc biệt về truyền thông, Mỹ công khai các đàm phán bí mật,  mục đích nhằm khẳng định với dân Mỹ là Việt Nam không có thiện chí đàm phán…

Bối cảnh này cho thấy sức ép lớn đối với việc đàm phán Hiệp định Paris. Tuy nhiên đến ngày 8/10/1972, có một sự đột phá lớn gần như là nền tảng cho văn bản ký năm 1973, đó là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa yêu cầu kết thúc chiến tranh, quân Mỹ và đồng minh phải rút khỏi Đông Dương trong vòng 60 ngày, trao trả toàn bộ tù binh, chính quyền Sài Gòn và Nguyễn Văn Thiệu tiếp tục được tồn tại. Nội dung chính của văn bản dự thảo ngày 8/10 gần như được lặp lại hoàn toàn trong văn bản ký chính thức năm 1973. Lá bài cuối cùng được Mỹ tung ra là quyết định ném bom 12 ngày đêm tại Hà Nội và các tỉnh miền Bắc và sự thất bại hoàn toàn đã khiến Mỹ buộc phải quay lại ký Hiệp định lịch sử vào tháng giêng năm 1973 phải quay lại ký.

“Hiệp định Paris là nỗ lực ngoại giao của tất cả các bên. Đối với Việt Nam có 3 yếu tố để chúng ta thành công, đó là tỉnh táo, độc lập và mềm dẻo”, ông Quang Minh nói.

Dấu ấn Hồ Chí Minh trong đàm phán ngoại giao

Trong khi đó, Nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Dy Niên nhận định chiến thắng của ngành ngoại giao trong giai đoạn 1973-1975 là sự tổng hòa của nhiều yếu tố, trong đó có việc vận dụng thành công “dấu ấn Hồ Chí Minh” trong đàm phán ngoại giao.

 Nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Dy Niên

Ông Nguyễn Dy Niên cho đến nay vẫn nhớ như in những diễn biến thúc đẩy tiến đến Hiệp định Paris lịch sử năm 1973.  “Riêng yếu tố thời điểm, bác Hồ đã dạy phải chọn “đúng lúc, đúng điểm rơi” thì mới hiệu quả. Khi ấy chúng ta chịu nhiều sức ép từ đối phương lẫn cả đồng minh, muốn ép chúng ta hòa hoãn với Mỹ . Đàm phán “non” thì không thể thực chất bởi ý đồ của Mỹ là dùng đàm phán leo thang, kéo dài chiến tranh và củng cố vị trí của chính quyền Sài Gòn”, ông Nguyễn Dy Niên kể lại.

Theo Nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, tính toán của Đảng lúc đấy là chọn thời điểm ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ tiêu tan, kết hợp các cuộc đấu tranh miền Nam và miền Bắc vào những năm 1965-1967. Đỉnh cao là sự kiện Tết mậu thân năm 1968 - cuộc nổi dậy của quần chúng - vừa kết hợp đấu tranh vũ trang và chính trị, trở thành sự kiện quan trọng để Mỹ không còn ý chí kéo dài chiến tranh và ngồi vào bàn đàm phán nghiêm túc.

Một điều quan trọng khác mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy đó là “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”. “Những điều chúng ta có thể thỏa hiệp được thì thỏa hiệp nhưng cái cốt lõi thì không bao giờ được phép thỏa hiệp”, nguyên Bộ trưởng Nguyễn Dy Niên khẳng định.

Ví dụ trong vấn đề Mỹ rút quân khỏi miền Nam miền Nam. Lúc bấy giờ chúng ta giữ luận điểm đanh thép là dân tộc Việt Nam là một, đất nước Việt Nam là một cho nên ở đâu có giặc thì người Việt Nam có bổn phận đến đó bảo vệ tổ quốc. "Đây là một dân tộc nên không thể phân biệt hai miền”, ông Niên nhấn mạnh. 

Ngay cả sau khi Hiệp định Paris được ký tắt, Kissinger vẫn hỏi ông Lê Đức Thọ, rằng vào thời điểm này hiệp định đã ký rồi – không gì có thể sửa đổi. Tôi chỉ muốn hỏi một câu Yes (Có) hay No (Không) rằng có quân đội miền Bắc ở miền Nam Việt Nam không? Lê Đức Thọ nhắc lại câu trả lời như trên, khiến Kissinger vô cùng thất vọng. Đó là nguyên tắc không thể suy chuyển, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Duy Niên kể. 

Có thể nói, Hiệp định Paris sự tổng hòa của nhiều yếu tố đáng chú ý trong quá trình đàm phán, như nắm vững và vận dụng tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh; chọn thời điểm đàm phán phù hợp, hiểu rõ nhân tố con người lịch sử và văn hóa, qua đó đưa đến thắng lợi trong tầm tay. Nhiều nguyên tắc đàm phán vận dụng tư tưởng của Bác cho đến nay vẫn còn vẹn nguyên giá trị.

 

 

TAG: hiệp định paris 1975 Giải Phóng Thống Nhất Việt Nam
 
Tin khác
Nga: EU đang gánh thiệt hại từ các lệnh trừng phạt chống Moscow
Nga: EU đang gánh thiệt hại từ các lệnh trừng phạt chống Moscow
Kinhtedothi - Lãnh đạo Ủy ban Đối ngoại của Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga nói rằng các biện pháp trừng phạt của EU không có hiệu quả, ngược lại còn gây bất lợi cho chính châu Âu
Ca nhiễm Covid-19 tăng kỷ lục, Nhật Bản xem xét mở rộng tình trạng khẩn cấp
Ca nhiễm Covid-19 tăng kỷ lục, Nhật Bản xem xét mở rộng tình trạng khẩn cấp
Kinhtedothi - Nhật Bản dự kiến sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp diện rộng với các tỉnh lân cận của Tokyo gồm Saitama, Chiba và Kanagawa, cũng như Osaka, nhằm đối phó đợt lây lan nghiêm trọng của dịch Covid-19.
Kinh tế Mỹ phục hồi vượt mức trước đại dịch, đã hết lo ngại?
Kinh tế Mỹ phục hồi vượt mức trước đại dịch, đã hết lo ngại?
Kinhtedothi - Tuy nhiên, các dự báo kinh tế khả quan sắp tới có thành hiện thực hay không, còn tùy thuộc vào tình hình kiểm soát đại dịch Covid-19 tại Mỹ - vốn đang bị đe dọa bởi biến thể Delta dễ lây lan.
Thái Lan: Bệnh viện ở Bangkok 'báo động đỏ
Thái Lan: Bệnh viện ở Bangkok "báo động đỏ" vì Covid-19
Kinhtedothi - Các bệnh viện ở Thủ đô Bangkok (Thái Lan) và các tỉnh lân cận không còn giường trong bối cảnh số bệnh nhân Covid-19 tại đây tiếp tục tăng nhanh.
Mỹ nói gì về cuộc hội đàm giữa Trung Quốc và Taliban tại Thiên Tân?
Mỹ nói gì về cuộc hội đàm giữa Trung Quốc và Taliban tại Thiên Tân?
Kinhtedothi - Ngoại trưởng Mỹ ngày 28/7 đánh giá cuộc hội đàm giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và phái đoàn Taliban ở TP Thiên Tân là một “tín hiệu tích cực".
Liên Hợp quốc: Myanmar trước nguy cơ trở thành nước 'siêu lây nhiễm' Covid-19
Liên Hợp quốc: Myanmar trước nguy cơ trở thành nước "siêu lây nhiễm" Covid-19
Kinhtedothi - Myanmar đang phải đối mặt với đợt bùng phát dịch Covid-19 nghiêm trọng nhất, bên cạnh cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị sâu sắc do chính biến hồi tháng 2/2021. Chương trình tiêm chủng và xét nghiệm bị đình trệ trong khi các bệnh viện công hầu như không hoạt động.
Campuchia áp lệnh giới nghiêm ngăn dịch Covid-19, ca tử vong tại Thái Lan lại lập kỷ lục
Campuchia áp lệnh giới nghiêm ngăn dịch Covid-19, ca tử vong tại Thái Lan lại lập kỷ lục
Kinhtedothi - Campuchia áp lệnh giới nghiêm tại thủ đô Phnom Penh và thủ phủ các tỉnh từ ngày 29/7 đến 12/8. Trong khi đó, số ca nhiễm Covid-19 và tử vong tại Thái Lan tiếp tục lập kỷ lục.
Toan tính xa
Toan tính xa
Kinhtedothi - Sau khi cùng nhiều đồng minh và đối tác đồng thanh cáo buộc Trung Quốc hậu thuẫn và dung túng hành động tấn công mạng nhằm vào các DN của Mỹ mà trong thực chất là chính thức khai chiến với Trung Quốc trên lĩnh vực an ninh mạng và tấn công mạng, Tổng thống Mỹ Joe Biden gia tăng mức độ xung khắc với Nga.
Dòng chảy Phương Bắc 2 đạt 99%, tàu Fortuna đang hoàn thiện tuyến đường ống cuối cùng
Dòng chảy Phương Bắc 2 đạt 99%, tàu Fortuna đang hoàn thiện tuyến đường ống cuối cùng
Kinhtedothi - Dự án Dòng chảy Phương Bắc 2 hiện đã hoàn thành 99%, và tàu rải ống Fortuna đang hoàn thiện phần đường ống cuối cùng của dự án.
Nga, Mỹ khởi động đối thoại an ninh mạng
Nga, Mỹ khởi động đối thoại an ninh mạng
Kinhtedothi - Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov lưu ý rằng vấn đề công nghệ kỹ thuật số và an ninh mạng đã được thảo luận trong vòng tham vấn Nga - Mỹ đầu tiên về ổn định chiến lược.
Nga trở thành nhà sản xuất dầu thô lớn thứ hai thế giới, chỉ xếp sau Mỹ
Nga trở thành nhà sản xuất dầu thô lớn thứ hai thế giới, chỉ xếp sau Mỹ
Kinhtedothi - Cơ quan thống kê Liên bang Nga Rosstat vừa cho biết, sản lượng dầu hàng ngày của Nga đã vươn lên vị trí thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Mỹ.