Trang chủ / Du lịch / Khám phá

Vẻ đẹp huyền bí tháp Poshanư

Phan Mỹ Hảo 07-08-2021 06:51
Kinhtedothi - Vào dịp này, nếu không có dịch Covid-19, người ta lại nô nức đến tháp Poshanư (TP Phan Thiết) để chứng kiến Lễ hội Katê với nhiều tiết mục đặc sắc.
Dân tộc Chăm là một trong 54 dân tộc trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam, từng có một nền văn minh rực rỡ cùng với những đóng góp cho sự đa dạng văn hóa Việt Nam.
Tháp Poshanư huyền bí nằm cách Phan Thiết 7km, trong khu di tích Lầu Ông Hoàng. Tháp nằm trên ngọn đồi Bà Nài, thuộc phường Phú Hải được coi là công trình vĩ đại và là biểu tượng của Vương quốc Chăm Pa thời đó. Điểm thu hút của tháp Chăm này chính là những tinh hoa kiến trúc và nghệ thuật của người Chăm xưa tạo nên những công trình độc đáo, kỳ bí mà ngày nay còn nhiều điều chưa được giải thích khám phá.
Tháp Poshanư (TP Phan Thiết). Ảnh: Lam Thanh
Theo người dân địa phương, tháp được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ thứ VIII, đầu thế kỷ thứ IX tại Vương quốc Chăm Pa cổ, thờ thần Shiva - một trong những vị thần Ấn Độ giáo được sùng bái và tôn kính nhất trong văn hóa Chăm Pa. Đến thế kỷ XV, quần thể tháp được xây dựng bổ sung để thờ công chúa Poshanư - con vua Para Chanh. Công chúa Poshanư là người được dân Chăm yêu quý về tài đức và phép ứng xử. Công chúa cũng chính là người đã chỉ dạy Nhân dân trồng lúa nước, dệt vải thổ cẩm, trồng trọt, chăn nuôi…

Cách đây 30 năm, trong một cuộc khai quật khảo cổ người ta đã phát hiện trong lòng đất sâu 300 năm có một đền thờ đã bị chôn vùi. Sau đó vào năm 1990 - 2000, người ta đã tu bổ, tôn tạo cả 3 ngọn tháp hiện nay theo đúng nét kiến trúc Chăm.
Tháp chính A có 4 tầng, trên đỉnh tháp có 4 cửa sổ hình tam giác hướng về 4 phía, bên ngoài xây kín, dưới mỗi cửa sổ gạch có 4 lỗ lớn để thông gió ra ngoài. Từ trong lòng tháp lên đến đỉnh cao 15m, cạnh đáy mỗi bề gần 20m, càng lên cao càng thu nhỏ lại. Cửa chính hướng về phía Đông mà theo quan niệm của người Chăm là thần linh cư ngụ. Các hướng Bắc, Tây, Nam đều chỉ là cửa giả, chủ yếu trang trí.
Trên vòm cuốn ở hướng Tây của tháp, hiện còn những dãy chạm khắc dày đặc với những bông hoa và hình tượng kỳ lạ. Trong tháp hiện còn thờ biểu tượng sinh lực khí Linga - Yoni bằng chất liệu đá xanh đen nguyên khối. Đây là công trình còn khá nguyên vẹn của cụm tháp Poshanư.

Tháp phụ B nằm về, cao khoảng 12m, kiến trúc cơ bản giống tháp A nhưng kích thước nhỏ hơn để thờ thần Namdin (biểu tượng là con bò). Năm 1995 lúc khai quật dưới lòng đất người ta đã tìm thấy 1 bàn chân và 1 tai bò thần bằng đá. Tháp phụ C để thờ thần lửa, hiện chỉ còn lại với 1 chiều cao hơn 4m, chỉ có 1 cửa trổ về hướng Đông, những kiến trúc và trang trí nghệ thuật bên ngoài đã bị thời gian bào mòn chỉ còn lại một số đường nét mờ.

Hàng trăm năm nay, tháp Poshanư là địa điểm để người Chăm từ các vùng lân cận đến cúng viếng cầu bình an, làm lễ cầu mưa. Người dân địa phương còn đến đây để cầu cho những chuyến đi biển được bình yên, cùng những nghi lễ truyền thống khác thể hiện sự tưởng nhớ công ơn của người xưa và sự sùng bái thần linh… được lưu truyền từ đời này sang đời khác.

Ngoài, lễ hội Katê, Ban Quản lý di tích phối hợp với Ban Phong tục tổ chức 4 lễ hội, diễn ra tại di tích tháp gồm: Lễ Chabun (lễ cúng nữ thần mẹ xứ sở), Lễ Peh bi mbeng Yang (lễ mở cửa tháp) và lễ Yuer yang (lễ cầu đảo). Lễ hội Katê, được phục dựng từ năm 2005 với nhiều tiết mục đặc sắc được diễn ra vào tháng 7 Chăm lịch là vào khoảng tháng 9 - 10 dương lịch. Vào ngày này sẽ có các điệu múa nhịp nhàng uyển chuyển đi kèm với những nhạc cụ truyền thống như: Trống Ginăng, trống Paranưng, chiêng, kèn Xaranai, Grong (lục lạc), đàn Kanhi… làm say đắm khách phương xa.

Ngày nay, Lễ hội Katê không chỉ là niềm vui riêng của bà con dân tộc Chăm mà còn là một trong những ngày hội lớn của các dân tộc anh em Kinh, Chăm, Ra Glai ở Ninh Thuận. Lễ hội với rực rỡ sắc đỏ, vàng này còn là giá trị văn hóa phi vật thể quốc gia. Từ năm 2000, lễ hội Katê đã được Bộ VHTT&DL xếp vào một trong 15 lễ hội lớn nhất ở Việt Nam.

Điểm chung là các lễ hội phải do các nghệ nhân, nghệ sỹ, diễn viên, nhạc công,... là người dân tộc Chăm thực hiện, có sự tham gia của các chức sắc tôn giáo tiêu biểu cho hoạt động văn hóa của dân tộc Chăm. Người Chăm đã sáng tạo những giá trị âm nhạc, nghệ thuật dân tộc đặc sắc và vận dụng vào sinh hoạt văn hóa cộng đồng, tạo ra những nhạc cụ độc đáo như: đàn Kanhi, trống BaraNưng, kèn saranai, chiêng… Với từng nhạc cụ, người Chăm lại tạo ra những giá trị văn hóa âm nhạc đặc trưng, không thể lẫn với các dân tộc khác.
TAG: tháp Poshanư Du lịch Phan Thiết
 
Tin khác
Du lịch Việt Nam: Kết nối hàng không để khởi động sản phẩm tour mới
Du lịch Việt Nam: Kết nối hàng không để khởi động sản phẩm tour mới
Dịch Covid-19 đã gây ra những tổn thất nặng nề cho đời sống kinh tế, xã hội, trong đó, ngành du lịch chịu tác động trực tiếp, dễ bị tổn thương nhất với thiệt hại được đánh giá là đã “chạm đáy,” cần có những nỗ lực và giải pháp tái cấu trúc ngành để phục hồi.
[Graphic] Đào rừng nở sớm được chị em Hà Thành săn lùng
[Graphic] Đào rừng nở sớm được chị em Hà Thành săn lùng
Kinhtedothi - Thời gian gần đây, các cành đào rừng nở sớm trở thành thú chơi mới của chị em Thủ đô, dù giá cả lên tới hàng triệu đồng một cành nhưng vẫn được nhiều người lùng mua.
Ảnh để đời về phụ nữ Việt Nam năm 1994 của Jean-Claude Labbe
Ảnh để đời về phụ nữ Việt Nam năm 1994 của Jean-Claude Labbe
Bà mẹ người dân tộc Thái Đen địu con trên lưng, thôn nữ thổi sáo trên lưng trâu, cô gái trẻ Sài Gòn đi Honda Cub... là loạt ảnh rạng ngời về phụ nữ Việt Nam năm 1994 được ghi nhận qua ống kính phóng viên người Pháp Jean-Claude Labbe.
Mở cửa du lịch trở lại: Không để mỗi nơi một kiểu
Mở cửa du lịch trở lại: Không để mỗi nơi một kiểu
Kinhtedothi - Sau thời gian đóng băng kéo dài, một số địa phương đã mở cửa du lịch trở lại. Dù vậy, lộ trình đón du khách, nhất là khách liên tỉnh, vẫn còn khó khăn bởi chưa có bộ tiêu chí an toàn du lịch áp dụng thống nhất trên cả nước.
Hải Phòng - Quảng Ninh phối hợp mở lại hoạt động du lịch
Hải Phòng - Quảng Ninh phối hợp mở lại hoạt động du lịch
Kinhtedothi - Sau khi dịch bệnh Covid-19 cơ bản được kiểm soát, TP Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh thống nhất giao Sở Du lịch 2 địa phương nghiên cứu phương án phối hợp mở lại hoạt động du lịch, trao đổi khách phù hợp với tình hình kiểm soát dịch bệnh.
TP Hồ Chí Minh tặng 100.000 voucher du lịch cho lực lượng tuyến đầu chống dịch Covid-19
TP Hồ Chí Minh tặng 100.000 voucher du lịch cho lực lượng tuyến đầu chống dịch Covid-19
Kinhtedothi - Nhằm thể hiện tình cảm và sự hỗ trợ thiết thực cho ngành du lịch trong giai đoạn phục hồi, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh đã phát động chương trình 100.000 voucher dành tặng lực lượng tuyến đầu chống dịch và nhận được sự hưởng ứng của nhiều doanh nghiệp.
Hà Nội chuẩn bị điều kiện đưa, đón khách du lịch đến các vùng an toàn
Hà Nội chuẩn bị điều kiện đưa, đón khách du lịch đến các vùng an toàn
Trong khi Hà Nội và cả nước đang về trạng thái "bình thường mới," việc mở cửa du lịch trở lại đang là mong mỏi không chỉ ngành du lịch mà của chính du khách sau gần 6 tháng 'đóng băng.'
Lâm Đồng mở cửa du lịch, không cách ly người chưa tiêm vaccine
Lâm Đồng mở cửa du lịch, không cách ly người chưa tiêm vaccine
Tỉnh Lâm Đồng thực hiện mở cửa du lịch từ ngày 15/10. Các dịch vụ như quán bar, vũ trường và karaoke được phép mở cửa trở lại.
Khánh Hòa: Phục hồi du lịch bằng các sản phẩm mới, độc đáo
Khánh Hòa: Phục hồi du lịch bằng các sản phẩm mới, độc đáo
Lãnh đạo ngành du lịch Khánh Hòa nhận định sự phục hồi của du lịch là tiền đề cho nhiều ngành kinh tế khác phục hồi, vì du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp.
Du lịch Thừa Thiên-Huế nắm bắt cơ hội trong trạng thái 'bình thường mới'
Du lịch Thừa Thiên-Huế nắm bắt cơ hội trong trạng thái "bình thường mới"
Thừa Thiên-Huế đẩy mạnh phát triển du lịch thiên nhiên đầm phá, miền núi - những nơi không tập trung đông người - để thu hút khách du lịch nội tỉnh và khách đến từ những "vùng xanh" trên cả nước.
Đà Nẵng sẽ cho dân đi du lịch trong TP từ 20/10, đầu tháng 11 đón khách quốc tế
Đà Nẵng sẽ cho dân đi du lịch trong TP từ 20/10, đầu tháng 11 đón khách quốc tế
Kinhtedothi - Đà Nẵng dự kiến cho người dân đi du lịch trong TP từ ngày 20/10, và từ tháng 11 sẽ thực hiện “bong bóng du lịch” với Quảng Nam, Quảng Ninh. Đầu tháng 11 sẽ bắt đầu đón khách quốc tế.